(၁) မစၥတာ ဂမ္ဘာရီေတာ့ ျပန္ၿပီ။

A reporter whose newspaper was closed for three months after she wrote about one of China’s largest banks is suing the government, arguing that the state does not have the right to suspend publications.

In a case that highlights the growing assertiveness of China’s media, journalist Cui Fan, 31, said she filed a lawsuit after her newspaper was shut over her article that alleged forgery in how a branch of the Agricultural Bank of China had disposed of 4.6 billion yuan ($672 million) in bad assets.

“I brought the lawsuit because what happened is unfair both to me and my colleagues,” said Cui, who is based in Beijing.

The China Business Post was ordered closed September 8 for three months by the Bureau of Press and Publications in Inner Mongolia, where the weekly newspaper is registered. It sells about 400,000 copies nationwide.

Cui’s lawyer said Tuesday that the move by the bureau was against the law.

“This goes to show that people in the media are increasingly intolerant of management of press and publications that does not follow the existing laws,” attorney Zhou Ze said in an e-mail. He said he was not comfortable talking over the phone about the case.

The lawsuit is the first against the government for interfering in the media, he said.

It argues that under the press regulations, the government can legally stop distribution of a particular issue of a newspaper but that authority does not extend to suspending a publication for three months.

“It is part of this trend of individual writers and editors pushing against the system,” said David Bandurski, who studies the Chinese press for the Hong Kong-based China Media Project.

Zhou said the lawsuit was filed last week in the Inner Mongolian capital of Hohhot and seeks the reopening of the newspaper, an apology from the press bureau, compensation and legal fees.

A woman surnamed Li, head of the department that places cases on file at the Hohhot court, said the court would likely reject the case.

“Right now, it is roughly decided that the case will not be placed on file,” she said. She did not give her full name, as is common with officials in China.

Zhou was not optimistic about winning the case in China’s court system, which he described as state-controlled.

“We never thought about winning this case, we know perfectly well about the current legal environment,” he said. “We just want to express our stance that we can’t tolerate illegal, inappropriate management on present publications.”

<!–

A Malaysian court ordered the editor of an anti-government news Web site released from detention Friday, ruling that his arrest under a law allowing indefinite incarceration was unlawful, a lawyer said.

Shah Alam High Court Justice Syed Ahmad Helmy Syed Ahmad ruled that the home minister acted outside his powers in having Raja Petra Kamaruddin arrested September 12 for allegedly causing racial tensions, said Raja Petra’s lawyer, Malik Imtiaz Sarwar.

“It’s a historic ruling and definitely a wonderful step in terms of civil liberties in Malaysia,” Malik Imtiaz said.

He quoted the judge as saying the grounds given for Raja Petra’s detention were insufficient and his arrest under the Internal Security Act was unlawful.

The ISA allows the government to detain anyone for an initial two-year period without charges and to extend the detention indefinitely.

Raja Petra, who was accused of threatening public security and causing racial tension by publishing writings that ridiculed Islam in this Mulsim-majority country, was to be taken to court later Friday to be formally set free.

It’s not the first time that a court has ordered the release of ISA detainees, and the ruling also does not prevent the government from rearresting him under the ISA. The government can also appeal the ruling.

Raja Petra, 58, has increasingly infuriated authorities by publishing numerous claims about alleged wrongdoing by government leaders on his highly popular site, Malaysia Today. The government has denounced most of Raja Petra’s allegations as lies.

He is also on trial in a separate case, having been accused of sedition by implying that Deputy Prime Minister Najib Razak was involved in the murder of a Mongolian woman. Raja Petra denies the allegation. If convicted, he faces up to three years in jail.

The legal controversies come at a time when the government’s popularity has hit at an all-time low while the ruling party is riven with factional fighting and faces the threat of being ousted by the opposition.

The Internal Security Act is a holdover from British colonial days, when it was used against communist insurgents. Independent Malaysia’s postcolonial government has kept the act in the statute books and has used it sparingly against political dissidents, ignoring calls from opposition groups and others to disband the law.

Raja Petra’s arrest triggered widespread protests by civil society groups, lawyers and other online commentators.

Some of Malaysia’s most popular blogs offer strong anti-government commentaries and present themselves as a substitute for mainstream media, which are controlled by political parties or closely linked to them.

The government estimates there are more than 700 Malaysians who blog on social and political issues.

Burma rejected a demand by neighbor Bangladesh to stop new oil and gas exploration in contested Bay of Bengal waters.

A government statement on official radio and television Thursday night called Dhaka’s demand “unlawful and wrongful,” and said the exploration will continue.

It was the first official Burmese response to tension that flared earlier this week over the disputed waters.

Bangladesh accused Burma of sending several ships, apparently for prospecting, into a sea area it also claims and that is believed to contain hydrocarbon reserves.

Bangladesh’s protest came after Daewoo began formal exploration in the area in September. Dhaka sent naval vessels to the area on Sunday, but has vowed to use diplomatic methods to solve the dispute.

“The government of Myanmar [Burma] will protect its territorial boundary in accordance with international laws,” Thursday’s statement said.

Burma in 2005 awarded exploration rights in the area to the South Korean company Daewoo International Corporation, with initial feasibility studies conducted in 2007.

The two sides have been engaged in long-standing talks to delineate their maritime border, with the next discussions slated to take place later this month.

China, which is Burma’s closest ally, urged the two nations to settle their differences peacefully, the Chinese state news agency Xinhua reported.

It quoted Chinese Foreign Ministry spokesman Qin Gang saying Thursday that Beijing hopes the two countries will settle the dispute “through equal and friendly negotiations and maintain a stable bilateral relationship.

“As their friend, China will contribute in an appropriate manner,” he was quoted saying.

<!–

ၿပီး ခဲ့ သည့္ မာေဒးကား ဖလား ဗိုလ္လု ပြဲ တြင္ ရံႈးနိမ့္ ခဲ့ ရသည့္ အိပ္မက္ဆိုး အား ျပန္လည္ ကုစားရန္ ျမန္မာ အသင္း အေန ႏွင့္ အသင့္ ရွိေနၿပီ

ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ မေလးရွား အသင္း ကို (၃)ဂိုး (၁)ဂိုး ႏွင့္ ရံႈးနိမ့္ ခဲ့ ရသည့္ ရာဇ၀င္ ေဟာင္း ကို ေခ်ဖ်က္ ပစ္ ရန္ ျမန္မာ ေဘာလံုး သမား အားလံုး ဆႏၵ ျပင္းျပ လ်က္ရွိ သည္ဟု နည္းျပ ျဖစ္သူ က ဆိုသည္။ အထူး သျဖင့္ ရန္ပိုင္၊ ေအာင္ေအာင္ဦး ႏွင့္ စိုးျမတ္မင္း တို႔ ကဲ႔သို႔ လက္ေရြးစင္ အသင္းအတြက္ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုေက်ာ္ မွ် ကစား ေပး ခဲ့ၾကေသာ ၀ါရင့္ ကစား သမား ႀကီးမ်ား သည္ အသင္း အတြက္ အေကာင္းဆံုး ေပးဆပ္ သြား လိမ့္မည္ ဟု ဘရာဇီးလ္ လူမ်ိဳး ျမန္မာ နည္းျပ ႀကီး မားကို႔စ္ ဖယ္လိုပါ က ေျပာၾကား သြား သည္။

၄င္း အေန ႏွင့္ ျမန္မာ အသင္းအား (၃) ႀကိမ္ဆက္ တိုက္ ဗိုလ္လုပြဲ တက္ႏိုင္ ေအာင္ လမ္းညႊန္ ေပးသြား မည္ဟု နည္းျပႀကီး ဖာလိုပါ က ဆိုသည္။ အသင္း ေခါင္းေဆာင္ စိုးျမတ္မင္း ၏ ဦးေဆာင္ မႈ ေအာက္တြင္ ျမန္မာ U-21ႏွင့္ U-23အသင္းမ်ားမွ ေျခစြမ္း ေျခစရွိ ေသာ လူငယ္ ေသြးသစ္ေလး မ်ား ကို ေခၚယူ ျဖည့္တင္း ထားမည္ျဖစ္ရာ မာေဒးကား ၿပိဳင္ပြဲ၀င္ မည့္ ျမန္မာ အသင္း ၏ အင္အား သည္ အလြန္ ေတာင့္တင္း ေနလိမ့္မည္ ဟု ဘရာဇီးလ္ နည္းျပ ႀကီး က သံုးသပ္ ခဲ့ သည္။ အသင္း တိုက္စစ္ တြင္ မူ ယမန္ႏွစ္ ၿပိဳင္ပြဲ အတြင္း လက္ေရြးစင္ အသင္း အတြက္ (၄)  ဂိုးသြင္း ေပးခဲ့ သည့္ ရန္ပိုင္ ကို သာ အဓိက ထား အသံုး ျပဳသြား မည္ ဟု သိရွိ ရ သည္။

(၂၀၀၆) ၿပိဳင္ပြဲ တြင္ ျမန္မာ အသင္း သည္ ဗိုလ္လုပြဲထိ တက္ေရာက္လာ ကာ ၿပိဳင္ဘက္ အင္ဒိုနီးရွားအား (၂) ဂိုး (၁) ဂိုး ႏွင့္ အႏိုင္ယူၿပီး ဗိုလ္စြဲ ႏိုင္ ခဲ့ သည္။ ထိုစဥ္ က အထူး လက္စြမ္းျပ ခဲ့သည့္ ဂိုးသမား ေအာင္ေအာင္ဦး သည္ ယခုၿပိဳင္ပြဲ အတြက္ လည္း ဦးစားေပး ဂိုးသမား အျဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံ ထား ရသည္။ ျမန္မာ အသင္း သည္ မာေဒးကား အုပ္စု (ခ) တြင္ အဖြင့္ပြဲစဥ္အျဖစ္ ဗီယက္နမ္ အသင္းႏွင့္ ဦး စြာ ေတြ႔ဆံု မည္ ျဖစ္သည္။

မေလးရွား ႏိုင္ငံ ရွားလ္အလမ္ အားကစား ကြင္း ႀကီး တြင္ ျမန္မာ ႏွင့္ ဗီယက္နမ္ တို႔ ယွဥ္ၿပိဳင္ မည္ ျဖစ္ သလိ္ု အျခား ပြဲစဥ္ တစ္ရပ္ အျဖစ္ မိုဇင္ဘစ္ ႏွင့္ ဘဂၤလား ေဒ့ရွ္ တို႔ လည္း ယွဥ္ၿပိဳင္ ကစား သြား မည္ဟု သိရွိ ရ သည္။ ျမန္မာ အသင္း သည္ မာေဒးကား ဖလားတြင္ ခ်န္ပီယံ (၃) ႀကိမ္ ရရွိၿပီး ျဖစ္ၿပီး ဒုတိယ ေနရာ (၄) ႀကိမ္ ရထား ၿပီး တတိယ အေအာင္ ျမင္ဆံုး အသင္း အျဖစ္ ရပ္တည္ ေနေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။

ေနာ္ေ၀းႏိုင္ငံ ထရြန္ဒိမ္း ေက်ာင္းသား ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုကို ျမန္မာျပည္က အသက္ ၂၅ ႏွစ္သာ ရွိေသးတဲ့ ရွမ္း အမ်ဳိးသမီးေလး နန္းခ်မ္ေတာင္းကို မၾကာ ေသးခင္က ခ်ီးျမွင့္ခဲ့ပါတယ္။

နန္းခ်မ္ေတာင္းဟာ ႏိုင္ငံတကာ ဆုေတြနဲ႕ ထူးျခားတဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြကို ရွားရွားပါးပါး ရရွိခဲ့တဲ့ ရွမ္းဒုကၡသည္ အမ်ဳိးသမီးေလး တေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ တုန္းက ဆိုရင္ေတာ့ အေမရိကန္သမၼတ ေဂ်ာ့ခ်္ ဒဘလ်ဴ ဘြတ္ရွ္ဟာ သူမကို အိမ္ျဖဴ ေတာ္ထဲမွာ ဖိတ္ၾကားၿပီး ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါေသးတယ္၊ ခ်မ္ေတာင္းဟာ ကမၻာမွာ ၾသဇာတကၠိမ အရွိဆံုး ပုဂၢိဳလ္ႀကီးကို တနာရီေလာက္ၾကာေအာင္ ျမန္မာျပည္က ျပည္သူေတြရဲ႕ ဒုကၡဆင္းရဲေတြ အေၾကာင္း ေျပာျပႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါတင္မကပါဘူး။ နန္းခ်မ္ေတာင္းဟာ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ထဲမွာလည္း ၿဗိတိသွ် ႏိုင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး ဂ်က္စထေရာနဲ႕ လြတ္ေတာ္အမတ္ေတြကို ေတြ႕ဆံုခြင့္ ရခဲ့ျပန္ပါတယ္၊ ဒါဟာ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ေနထိုင္ေနရတဲ့ ျမန္မာျပည္က ဒုကၡ သည္ေတြအတြက္ေတာ့ စဥ္းစားမိဖုိ႕ရာေတာင္ မလြယ္တဲ့ အခြင့္အလမ္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

နန္းခ်မ္ေတာင္းဟာ ဒီလို အခြင့္အလမ္းေတြ ရခဲ့တဲ့ အျပင္ နာမည္ေက်ာ္ မာရီကလဲ အမ်ဳိးသမီး မဂၢဇင္းႀကီးရဲ႕ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ကမၻာေပၚက ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြ စာရင္းမွာ ေဖာ္ျပခံခဲ့ရသလို ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ တိုင္းမ္ မဂၢဇင္းရဲ႕ အာရွ သူရဲေကာင္းအျဖစ္ ေဖာ္ထုတ္ျခင္းကိုလည္း ခံခဲ့ရပါေသးတယ္၊ ႏိုင္ငံတကာ ရီးေဘာက္ လူ႕အခြင့္အေရး ဆုကိုေတာ့ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ ခ်ီးျမွင့္ခံခဲ့ရပါတယ္။

နန္းခ်မ္ေတာင္းကို ေတြ႕ဆံု စကားေျပာခြင့္ရတဲ့ ေနရာကေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ တကၠသိုလ္က ႏိုင္ငံတကာ စင္တာရဲ႕ ေကာ္ဖီဆိုင္ေလးမွာ ျဖစ္ပါတယ္၊ သူဟာ ႏိုင္ငံျခားသား လွဳပ္ရွားသူတခ်ဳိ႕နဲ႕ ျမန္မာျပည္အေရး ေဆြး ေႏြးေနခဲ့ပါတယ္။

အခုလို ႏိုင္ငံတကာ ခ်ီးျမွင့္မွဳေတြ ရရွိတာနဲ႕ ေရာင့္ရဲမေနပဲ အမ်ားႀကီး ဆက္ႀကိဳးစားဖို႕ လိုေသးတယ္လို႕ နန္းခ်မ္ ေတာင္းက ေျပာပါတယ္။

“ကြ်န္မတို႕လုပ္ခဲ့တဲ့ အလုပ္ေတြအေပၚမွာ ႏိုင္ငံတကာက အသိအမွတ္ျပဳမွဳေတြ အေျမာက္ အမ်ားရေပမဲ့လည္း ၀မ္းနည္းစရာေကာင္းတာက လက္ေတြ႕မွာ ျမန္မာစစ္အုပ္စုက ျပစ္မွဳေတြကို ဆက္လက္ က်ဴးလြန္ ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္၊ ျပည္သူေတြအေပၚမွာ ရက္စက္ ယုတ္မာမွဳေတြ လုပ္ေနဆဲျဖစ္ပါတယ္၊ ကြ်န္မတို႕ လိုခ်င္တဲ့ ပန္းတိုင္ကို ေရာက္ႏိုင္ဖို႕ လြယ္လြယ္နဲ႕ ျဖစ္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ သိထားတဲ့ အတြက္လည္း ကြ်န္မတို႕တေတြ အတူတကြ လက္တြဲၾကဖို႕လိုတယ္၊ လူထုၾကားမွာ တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းေတြနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာ ကူညီ ေထာက္ပံ့ မွဳေတြ ပူးေပါင္းျခင္းအားျဖင့္ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာရမွာပါ၊ ကြ်န္မတို႕တေတြ ေမွ်ာ္လင့္ ခ်က္ကို ဆုပ္ကိုင္ထားဖို႕လိုပါတယ္၊ ႀကံဳလာသမွ် အခက္အခဲေတြကို အရွံးးမေပးဖို႕လိုပါတယ္။”

နန္းခ်မ္ေတာင္းကို ျပည္တြင္းစစ္ေတြ ျဖစ္ေနခဲ့တဲ့ ရွမ္းျပည္အလယ္ပိုင္းမွာ ေမြးဖြားခဲ့တာပါ၊ သူ႕အေဖကေတာ့ ျမန္မာစစ္အုပ္စုကို ေတာ္လွန္ေနတဲ့ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္က တပ္မွဴးတေယာက္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္၊ နန္းခ်မ္ေတာင္း အသက္ ၆ ႏွစ္ ေရာက္တဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ နယ္စပ္မွာ ရွိတဲ့ မိဘမဲ့ ေဂဟာ တခုကို သူ႕မိဘေတြက ပို႕ထားလိုက္ ပါတယ္၊ အဲဒီမွာရွိတဲ့ ဆရာမရဲ႕ တင္းၾကပ္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြ ေအာက္မွာ ခ်မ္ေတာင္းတေယာက္ ႀကီးျပင္း ခဲ့ရတာပါ၊

နယ္စပ္က ခ်မ္ေတာင္းေနခဲ့ရတဲ့ မိဘမဲ့ ေဂဟာေလးကို သြားၾကည့္တဲ့ အခါမွာေတာ့ ၿခံ၀န္းေလးတခုထဲမွာ ကေလး အေယာက္ သံုးဆယ္ေလာက္ စာသင္ေနၾကတာကို ေတြ႕ ရပါတယ္၊ အမိုးသာ ရွိၿပီး အကာမရွိတဲ့ ေလဟာျပင္ စာသင္ခန္းေလးထဲမွာ ဆရာတေယာက္က တရုတ္စာသင္ေပးေနၿပီး ကေလးေတြက ေနာက္က လိုက္ဆို ေနၾက ပါတယ္။

ကေလးေတြရဲ႕ စာအံသံေတြ ၾကားကျဖတ္လာၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ ေဂဟာကို တည္ေထာင္ခဲ့တဲ့။ အသက္ ၇၀ ေလာက္ ရွိၿပီျဖစ္တဲ့ ဆရာမႀကီး ေမရီကို ေတြ႕ရပါတယ္၊ ဆံပင္ေတြ ျဖဴေနၿပီျဖစ္ေပမဲ့လည္း ဆရာမေမရီရဲ႕ မ်က္လံုး ေတြကေတာ့ စြမ္းအားေတြ ျပည့္၀ေနသလိုပါပဲ၊ ေတာက္ပေနပါတယ္၊ သတၱိရွိတဲ့။ အရာရာကို ရင္ဆိုင္ ရဲတဲ့ ရွားပါးတဲ့ အမ်ဳိးသမီးတေယာက္ရဲ႕ အင္အားေတြကို ေတြ႕ျမင္ေနရပါတယ္။

“ကြ်န္မကို ဘုရင္ဂ်ီ သီလရွင္ေတြက သင္ၾကားေပးခဲ့တာပါ၊ သူတို႕ေတြကို အတုယူၿပီး ကေလးေတြကို ကြ်န္မျပန္သင္ၾကားေပးပါတယ္၊” ေျပာရင္း ဆရာမေမရီက အနည္းငယ္ ရယ္ေမာ လိုက္ပါတယ္။

“မနက္ေစာေစာ ေလးနာရီခြဲမွာ သူတို႕ေတြ အိပ္ရာထရတယ္၊ ကိုယ္လက္သန္႕ ရွင္းေရးလုပ္ရတယ္၊ ငါးနာရီ ခြဲရင္ေတာ့ အဂၤလိပ္စာသင္ဖို႕ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနရတယ္၊ ၆ နာရီ ခြဲအထိ အဂၤလိပ္စာ သင္ရတယ္၊ အဲဒီ ေနာက္ေတာ့ သူတို႕ေတြ အတြက္ ရမယ့္ မုန္႕ဖိုးလာယူ အ၀တ္အစားလဲၿပီး ထုိင္းေက်ာင္းကို သြားရပါတယ္၊” ဆရာမေမရီအိမ္မွာ ေနတဲ့ မိဘမဲ့ ကေလးေတြက တရက္ကို မုန္႕ဘိုး ဆယ္ ဘတ္ရၾကပါတယ္။

“ထိုင္းေက်ာင္းက ျပန္လာရင္ သူတို႕အလုပ္ေတြ သူတို႕လုပ္ရတယ္၊ အဲဒီေနာက္ သူတို႕ညစာ စားရပါတယ္၊ ညေန ၆ နာရီကေန ၇ နာရီ အထိေတာ့ ရွမ္းစာသင္ရတယ္၊ ၇ နာရီကေန ၈ နာရီ အထိ သူတို႕ ယကၠန္း ယက္ရပါတယ္၊ ည ၈ နာရီက ၉ နာရီအထိေတာ့ သူတို႕ အိမ္စာလုပ္ရတယ္၊ စာက်က္ရတယ္၊ ၉ နာရီထိုးတာနဲ႕ အိပ္ရပါတယ္။”

ဒါဟာ နန္းခ်မ္ေတာင္းတေယာက္ ၉ ႏွစ္ေက်ာ္။ ၁၀ ႏွစ္နီးပါး ေနခဲ့စဥ္ကတည္းက ကေလး ေတြအတြက္ အခ်ိန္ စာရင္းျဖစ္ပါတယ္၊ ဆရာမေမရီရဲ႕ အိမ္မွာေနတဲ့ ကေလးေတြက အပတ္စဥ္ စေန။ တနဂၤေႏြရက္ေတြမွာ တရုတ္ စာကိုလည္း သင္ၾကရပါေသးတယ္၊ ဒါေၾကာင့္ ဒီေဂဟာမွာ ႀကီးျပင္းခဲ့တဲ့ နန္းခ်မ္ေတာင္းတေယာက္ သူ႕မိခင္ဘာသာစကားျဖစ္တဲ့ ရွမ္းစကား အျပင္။ ထိုင္း။ တရုတ္နဲ႕ အဂၤလိပ္စကားေတြကို ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ ေရးႏိုင္ ေျပာႏိုင္တာ ျဖစ္ပါ တယ္။

ဒီလို တင္းၾကပ္တဲ့ စည္းကမ္းေတြ ေအာက္မွာ ေနခဲ့ၾကရေပမယ့္လည္း ဆရာမေမရီကို ကေလးတိုင္းက ခ်စ္ ေၾကာက္ ရိုေသၾကတယ္လို႕ နန္းခ်မ္ေတာင္းက ေျပာျပပါတယ္။

“ဆရာမ ေမရီဟာ အင္မတန္ ခြန္အားရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးပါ၊ စကားေျပာရင္လည္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာတတ္ ပါတယ္၊ အလုပ္လည္း သိပ္ႀကိဳးစားပါတယ္၊ ဒါတင္မကဘူး။ သူ႕အိမ္က ကေလးေတြကိုသာမကဘူး ေတြ႕သမွ် လူအားလံုးကို ၾကင္နာတတ္တဲ့ သူတ ေယာက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္၊ သူ႕မွာရွိတဲ့ အသိပညာ။ အတတ္ပညာ ေတြကိုလည္း သူတတ္ႏိုင္ သမွ် တျခားသူေတြကို ေပးႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေလ့ရွိပါတယ္။”

ဆရာမ ေမရီဟာလည္း မိဘမဲ့ ဘ၀နဲ႕ ႀကီးျပင္းခဲ့ရသူ တေယာက္ျဖစ္ပါတယ္၊ သူ႕အသက္ ၂ လသား အရြယ္မွာ ကြန္ဗင့္ေက်ာင္းမွာရွိတဲ့ သီလရင္ေတြကို သူ႕ေဆြမ်ဳိးေတြက ေပးပစ္ခဲ့ တာပါ၊ သူဟာ အဲဒီ စစၥတာေတြရဲ႕ သင္ၾကားမွဳေအာက္မွာ ႀကီးျပင္းခဲ့ရတာပါ၊ အသက္ ၂၃ ႏွစ္အရြယ္မွာေတာ့ မိသားစု ျပသနာတခုေၾကာင့္ သူဟာ ထိုင္းနယ္စပ္ကို ထြက္ခြာခဲ့ပါတယ္။

နယ္စပ္ကိုေရာက္တဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ အဲဒီမွာ ရွိေနတဲ့ မိဘမဲ့ကေလးေတြကို တလွည့္ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ရင္း ဒီမိဘမဲ့ ေဂဟာေလးကို တည္ေထာင္ျဖစ္သြားတာ ျဖစ္ပါတယ္၊ ဆရာမေမရီက သူ႕တပည့္ျဖစ္တဲ့ နန္းခ်မ္ေတာင္း ဟာလည္း ဘယ္ေတာ့မွ အရံွးမေပးတတ္တဲ့ လံု႕လ၀ီရိယ ရွိသူေလးတေယာက္ျဖစ္တယ္လို႕ ေျပာျပပါတယ္။

“သူက သိပ္စိတ္ေကာင္းရွိတယ္၊ သူဟာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ အၿမဲႀကိဳးစားတယ္၊ ဘာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေနရာ တိုင္းမွာ စိတ္ရွည္သည္းခံႏိုင္တယ္၊ ကြ်န္မသူ႕အတြက္ သိပ္ဂုဏ္ယူပါတယ္၊ ကေလးေတြကို စာသင္တဲ့ အခါ တိုင္းမွာ ခ်မ္ေတာင္းကိုနမူနာေပးၿပီး အၿမဲတမ္းေျပာျပပါတယ္၊ ‘မင္းတို႕ သူ႕လိုျဖစ္ေအာင္ လုပ္ၾကရမယ္။ သူ႕လို ႀကိဳးစားရမယ္၊ ငါက စာသင္ေပးတဲ့ သူျဖစ္တယ္။ မင္းတို႕က ပညာရွာတဲ့ သူေတြျဖစ္တယ္၊ မင္တို႕ႀကိဳး စားဖို႕လိုတယ္’လို႕ သူတို႕ကို ေျပာပါတယ္၊ ခ်မ္ေတာင္းက သိပ္ေကာင္းတဲ့ ကေလးပါ၊ ဒါေပမဲ့ ကြ်န္မကေတာ့ သိတဲ့အတိုင္းပဲ တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ ႀကီးၾကပ္ခဲ့တယ္၊” ဆရာမေမရီက ရယ္ေမာရင္း ေျပာျပ တယ္။

အသက္ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္ေရာက္တဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ခ်မ္ေတာင္းဟာ ဒုကၡမ်ဳိးစံုထဲက သူ႕လူမ်ဳိးေတြအတြက္ အလုပ္ေတြ စလုပ္ပါေတာ့တယ္၊ လူ႕အခြင့္အေရး အဖြဲ႕ေတြနဲ႕ စာေစာင္ေတြအတြက္ ၁ ႏွစ္ၾကာေအာင္ အလုပ္ လုပ္ေပးၿပီးတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ခ်မ္ေတာင္းဟာ ဂ်နီဗာမွာ ရွိတဲ့ ကုလသမဂၢလူ႕အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ ေရွ႕ေမွာက္မွာ ႏိုင္ငံတကာက ေခါင္းေဆာင္ေတြကို သူ႕ရဲ႕ ျပည္သူေတြခံစားေနရတဲ့ ဒုကၡသုကၡေတြ အေၾကာင္း ေျပာျပခြင့္ ရေနပါၿပီ။

သူဟာ ရွမ္းအမ်ဳိးသမီးေရးရာ ဆက္သြယ္ဖလွယ္ လွဳပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေရး အသင္း ကိုလည္း တျခား ရွမ္းအမ်ဳိး သမီး လွဳပ္ရွားသူေတြနဲ႕ ပူးေပါင္း တည္ေထာင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္၊ အဲဒီ အမ်ဳိးသမီးအဖြဲ႕မွာ လုပ္ကိုင္ေနယင္းနဲ႕ပဲ ခ်မ္ေတာင္းဟာ ျမန္မာျပည္က အမ်ဳိးသမီးေလးေတြ ထိုင္းနိုင္ငံက လိင္လုပ္ငန္းေတြမွာ ေရာင္းစားခံေနရတာကို ကာကြယ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြနဲ႕ ရွမ္းျပည္က ကေလးေတြအတြက္ ပညာေရးလုပ္ငန္းေတြထဲမွာ ပါ၀င္လုပ္ကိုင္ ခဲ့ပါတယ္။

ခ်မ္ေတာင္းဟာ ႏိုင္ငံတကာ စည္းရံုးလွဳံ႕ေဆာ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ပါတယ္၊ သူဟာ ရွမ္းအမ်ဳိး သမီး အဖြဲ႕ရဲ႕ လွဳံ႕ေဆာ္စည္းရံုးေရး အဖြဲ႕၀င္တေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။

ရွမ္းျပည္ကေန ထိုင္းႏိုင္ငံထဲကို ေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္လုပ္ကိုင္ၾကတဲ့ လူငယ္ေလးေတြအတြက္ ေက်ာင္းတေက်ာင္း ကိုေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ နန္းခ်မ္ေတာင္းဟာ ထူေထာင္ခဲ့ပါတယ္။

“ရွမ္းဒုကၡသည္ေတြ စုေပါင္းၿပီး ရွမ္းျပည္က တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစု လူငယ္ေတြ အတြက္ေက်ာင္းတေက်ာင္းကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွာ ထူေထာင္ခဲ့ပါတယ္၊ ကြ်န္မတို႕ေတြ ဒီလို ထူေထာင္ခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ား မဟာမင္းႀကီးက ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ရွိေနတဲ့ ရွမ္းေတြကို ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္မျပဳလို႕ပါ၊ အဲဒီလို ဒုကၡသည္အျဖစ္ အသိအမွတ္မျပဳခံရတဲ့ အတြက္ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ေတြျဖစ္တဲ့ စားေရး။ ေနေရး။ က်န္းမာေရး။ ပညာေရး ေစာင့္ေရွာက္မွဳေတြကို သူတို႕ မရခဲ့ၾကပါဘူး၊ လူငယ္ေတြအတြက္ အထူးသျဖင့္ အမ်ဳိး သမီးေတြ အတြက္ကေတာ့ အေျခအေနပိုဆိုးပါတယ္၊ ”

အိမ္ရွင္ထိုင္းႏိုင္ငံက ခ်မွတ္တ့ဲ မူ၀ါဒေတြေအာက္မွာ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ေနရတဲ့ ကုလသမဂၢဒုကၡသည္ ဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးရံုးဟာ ရွမ္းလူမ်ဳိး ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ေတာ့ လံုၿခံဳမွဳ မေပးႏိုင္ခဲ့ပါဘူး၊

“ကြ်န္မ အဲဒီေက်ာင္းမွာ ဒါရိုက္တာအေနနဲ႕ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ပါတယ္၊ အခုဆိုရင္ ေက်ာင္းမွာ ဘာသာရပ္ေတြ အျဖစ္နဲ့ လူ႕အခြင့္အေရး။ ဒီမိုကေရစီ။ ကြန္ျပဴတာပညာနဲ႕ အဂၤလိပ္ စာေတြ တတ္ကြ်မ္းေအာင္ သင္ၾကားေပး ပါတယ္၊ သူတို႕ရဲ႕ အသိုင္းအ၀ိုင္း ေတြၾကားမွာ ဒီပညာေတြ ျပန္အသံုးခ်ႏိုင္ေအာင္လို႕ပါ၊ သူတို႕ေတြကို လူ႕အခြင့္ အေရး ျမွင့္တင္ သူေတြလဲ ျဖစ္လာေစခ်င္ပါတယ္။”

သူတို႕ တည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ ေက်ာင္းေလးရဲ႕ အသီးအပြင့္ေတြကိုေတာ့ ခ်မ္ေတာင္းက အခုလို ဆက္ေျပာျပျပန္ ပါတယ္။

“အခုဆိုရင္ သူတို႕ထဲက တခ်ဳိ႕ဟာ ရပ္ရြာလူထုအေျချပဳ ေရဒီယို အသံလႊင့္ဌာနမွာ အစီအစဥ္ ေၾကညာသူေတြ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္အေၾကာင္း ပညာေပးသူေတြ ျဖစ္ေနပါၿပီ၊ တခ်ဳိ႕က ေက်ာင္းဆရာေတြျဖစ္လာတယ္၊ တခ်ဳိ႕က ေဆး၀န္ထမ္းေတြ ျဖစ္ေနၾကပါၿပီ၊ တခ်ဳိ႕ေတြကေတာ့ အမ်ဳိးသမီး အဖြဲ႕ေတြ။ မီဒီယာ အဖြဲ႕အစည္းေတြထဲမွာ လုပ္ကိုင္ေနပါတယ္၊ တခ်ဳိ႕ေတြကဆို ႏိုင္ငံတကာ လွဳပ္ရွားသူေတြ အျဖစ္နဲ႕ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြ။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ ကို ႏိုင္ငံတကာက သိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။”

မိဘမဲ့ကေလးတေယာက္ အေနနဲ႕ ၾကီးျပင္းခဲ့တဲ့ ေမရီကေလးဟာ မိဘမဲ့ကေလးေတြကို ျပန္ေစာင့္ေရွာက္ရင္း ေဂဟာ ေလးတခုကို ထူေထာင္ခဲ့ပါတယ္၊ အကြယ္အကာမဲ့ေနတဲ့ ကေလးေတြကို ပညာတတ္ေတြ ျဖစ္ေအာင္ ျပဳစုပ်ဳိး ေထာင္ပါတယ္၊ အဲဒီ ေဂဟာေလးမွာ ႀကီးျပင္းခဲ့ရတဲ့ နန္းခ်မ္ေတာင္းတေယာက္ကေတာ့ တိုင္းျပည္အေရး လွဳပ္ရွား သူ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္သူ။ ပညာေပးသူ တေယာက္ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္၊ အခုတခါ နန္းခ်မ္ ေတာင္းက လည္း သူနဲ႕ ဘ၀တူ ဒုကၡသည္ ရွမ္းလူငယ္ေလးေတြကို ပညာအေမြ ထပ္ဆင့္ေပးႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။

ဒီလိုနဲ႕ ေမတၱာနဲ႕ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ ပညာေရး ႏွလံုးသား စက္၀န္းေလးဟာ ဆက္လက္လည္ပတ္လို႕ ေနပါတယ္။

(ဒီ နန္းခ်မ္ေတာင္းရဲ႕ အထဳပၸတၱိ ေဆာင္းပါးကို ႏိုင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားေန႕ အထိမ္း အမွတ္ အေနနဲ႕ ေရး သားထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။)

မီဒီယာအလုပ္ရုံေဆြးေႏြးပြဲကို တက္ေရာက္ဖို႕ေရာက္လာၾကတဲ့ သူငယ္ခ်င္းတစုနဲ႕အတူ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ရဲ႕လွပတဲ့ ရွဳခင္းေတြကို အမွတ္တရ ဓါတ္ပံုမ်ားရိုက္ကူးေနရင္း သူမနဲ႕ မထင္မွတ္ပဲ ေတြ႕ဆံုမိတ္ဆက္စကား ေျပာခြင့္ ရခဲ့ပါ တယ္၊ သူ႕နာမည္ က မခင္ခင္ (နာမည္ရင္းမဟုတ္)။ မဲေဆာက္ျမိဳ႕ကလာတာပါ။ ခ်င္းမိုင္ကိုလည္း ဒီတခါ ပထမ ဆံုး ေရာက္ဖူးျခင္းတဲ့။

သူ႕အေၾကာင္းကို ေသေသခ်ာခ်ာ မသိခင္ကေတာ့ သူလိုကိုယ္လိုပဲ သင္တန္းသား တဦးလို႕ ေအာက္ေမ့ခဲ့ပါ တယ္၊ က်ေနာ္တို႕ေရာက္ေနတာက အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ။ ေအအိုင္ဒီ အက္စ္ နဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ သတင္းေတြ။ ေဆာင္းပါး ေတြကို သတင္းေထာက္က်င့္၀တ္ နဲ႕အညီ ဘယ္လိုေရးသားတင္ျပသင့္တယ္ ဆိုတာ ေဆြးေႏြးၾကတဲ့ မီဒီယာ အလုပ္ရုံ ေဆြးေႏြးပြဲ၊ သင္တန္းထဲမွာ တေယာက္ၿပီးတေယာက္ မိတ္ဆက္ၾကတဲ့အခါ သူမဟာ အိပ္အိုင္ဗြီပိုးနဲ႕ ေနထိုင္သူ တဦးျဖစ္ေၾကာင္း ရဲရဲတင္းတင္း ေျပာျပလိုက္ေတာ့မွ သူ႕အ ေၾကာင္း ကို ပိုၿပီး စိတ္၀င္စားလာရတာပါ။

ဒီလိုနဲ႕ သူနဲ႕စကားေျပာဖို႕ အတြက္ ခ်ဥ္းကပ္ၾကည့္ေတာ့ သူမက လွဳိက္လွဳိက္လွဲလွဲနဲ႕ ၀မ္းပမ္းတသာ လက္ခံခဲ့ ျပီး မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ကေန ခ်င္းမိုင္ ေရာက္တဲ့အထိ လမ္းတေလွ်ာက္ လံုး ပူပန္ခဲ့ရတဲ့ သူ႕ရဲ႕စိတ္ခံစားမွဳေတြကိုစၿပီး ေျပာျပခဲ့ပါတယ္။

သူက မနက္ျဖန္ ခ်င္းမိုင္ ေရာက္လို႕ အလုပ္ရုံေဆြးေႏြးပြဲမွာ တခါမွ မေတြ႕ဖူးေသးတဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ။ မီဒီယာသမားေတြ။ သင္တန္းဆရာေတြနဲ႕ ဆုံေတြ႕ရင္ ဘယ္လို ရင္ဆိုင္ စကားေျပာရမလဲဆိုတာ ေတြးမိရင္း ရင္္တထိတ္ထိတ္နဲ႕ ျဖစ္ခဲ့ရတာကို ဘယ္သူ ေတြ သိႏိုင္မွာလဲ တဲ့။

ေဆြးေႏြးပြဲေရာက္ရင္ အဲဒီလူေတြက သူ႕ကို ဘယ္လိုျမင္ၾကမွာလဲ။ ဘယ္လိုေျပာၾကမွာ လဲ။ သူတို႕တေတြနဲ႕ ဘယ္လိုဆက္ဆံရမွာလဲ စတဲ့ ေမးခြန္းေတြ တေယာက္တည္း စဥ္းစားၿပီး တလမ္းလံုးကို ပူပန္ေနမိခဲ့တယ္၊ ေရေရ ရာရာ အေျဖမရွိတဲ့ ေမးခြန္းေတြက သူ႕ကို တကယ္ပဲ ရက္စက္ႏိုင္လြန္းပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ခိုင္မာတဲ့ ယုံၾကည္ ခ်က္နဲ႕ ခ်ထားျပီးသား ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ သူမအားတင္းႏိုင္ခဲ့တယ္။

အသက္ ၄၀ ေက်ာ္ၿပီျဖစ္တဲ့ ခင္ခင္ဟာ ဗမာအမ်ိဳးသမီးတဦးပါ၊ မူရင္း ဇာတိကေတာ့ ျမန္မာျပည္ ဘီလူးကြ်န္း က ျဖစ္ပါတယ္။

သူ႕ရဲ႕ကိုယ္ေတြ႕အျဖစ္ပ်က္ေတြကို သူကိုယ္တိုင္ ျပန္ေျပာျပမွ တျခားသူေတြ သူ႕လို မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္လို႕ ရေတာ့မေပါ့၊ ပံုႏိွပ္နဲ႕ေရဒီယို သတင္းေထာက္ေတြ။ စာေရး ဆရာေတြက သူ႕အေၾကာင္းကို ေရးၾကမယ္။ ေျပာၾက မယ္ဆိုိရင္ လူအမ်ားႀကီး ဖတ္ရ၊ သိရ၊ ၾကားရမယ္ဆိုေတာ့ သူတို႕လို လူေတြအေပၚ စာနာၿပီး နားလည္ လာၾကမယ္၊ ဒီလို စာနာ နားလည္လာမွဳဟာ သူတို႕လို ဘ၀တူေတြအတြက္လည္း ပိုၿပီးအား ရွိလာေစမယ္ လို႕ယုံၾကည္တယ္၊ အဲဒါေၾကာင့္ သူ႕အေၾကာင္းေတြ ေျပာျပဖို႕ အားတင္းထားတာလို႕ ခင္ခင္က ေျပာပါတယ္။

ခင္ခင္က ေလးနက္တည္ၾကည္တဲ့ မ်က္နွာထားနဲ႕ “တကယ္ေတာ့ က်မတို႕လိုလူမ်ိဳးေတြ ကိုယ့္အေၾကာင္း ကို ေျပာျပခ်င္ၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ေျပာျပဖို႕ ရွက္ၾကပါတယ္၊ က်မတို႕အေၾကာင္းသိရင္ ကဲရဲ႕မွာ လား။ ရွဳတ္ခ်မွာလား။ ဘယ္လို ခြဲျခားဆက္ဆံ လာမွာ လဲ ဆိုတာကို ေတြးရင္းနဲ႕ အရင္တုန္းက အား ငယ္ ေနမိခဲ့တယ္၊” လို႕ ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီလိုအားငယ္ေနမယ့္အစား လူထုထဲကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာလိုက္ရင္ မသိတဲ့ လူေတြ သိလာမယ္။ သူ႕ရဲ႕စကားေတြကို သူ႕လိုဘ၀တူလူမ်ိဳးေတြ ၾကားခဲ့ရင္ သူတို႕ကို အားေပးရာ ေရာက္မယ္လို႕ ယုံၾကည္တဲ့ အတြက္ အခုလို ထုတ္ေဖၚေျပာျပရတာပါတဲ့။

သူနဲ႕ဘ၀တူေတြဟာ အမ်ားတကာနဲ႕ အတူတူေနထိုင္သြားလာဆက္ဆံလို႕ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ပိုး မကူးစက္ဘူးဆုိတာ အမ်ားက သိလာၾကၿပီး သူတို႕အေပၚ နားလည္လာရင္ သူတို႕ အတြက္ အလုပ္လုပ္ကိုင္ဖို႕ အခြင့္အလမ္းေတြ ရ လာမယ္လို႕ ခင္ခင္က ေျပာပါတယ္။

အတိတ္တခ်ိန္က ႀကံဳခဲ့ရတဲ့ ခါးသီးဖြယ္ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ျပန္လည္ျမင္ေယာင္ေနဟန္ရွိတဲ့ ခင္ခင္က “က်မတို႕ ဟာ အမ်ားၾကားမွာ မ်က္ႏွာငယ္ရပါတယ္။ေနာက္ဆံုးမိသားစု အတြင္း မွာ ေတာင္ ခြဲျခားဆက္ဆံတာ ခံၾကရပါတယ္” လို႕ ဆို႕ဆို႕နင့္နင္နဲ႕ေျပာစဥ္မွာပဲ ပါးျပင္ေပၚ ကို မ်က္ရည္ေတြက လိမ့္ဆင္းလာပါေတာ့တယ္။

သူ႕ရဲ႕ခင္ပြန္းျဖစ္သူ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါနဲ႕ ဆုံးပါးသြားတဲ့ေနာက္ပိုင္း မိသားစုလို႕ဆိုတဲ့ ကမၻာေလးကေန တျဖည္းျဖည္း စတင္ေ၀းကြာခဲ့ရပါေတာ့တယ္၊ သူ႕မိဘေတြက တျခားသူ႕ေမာင္ေလး။ ညီမေလးေတြကို သူနဲ႕ ခပ္ေ၀းေ၀းေနဖို႕ ေျပာၾကပါတယ္၊ သူ႕ညီမေလးကေနတဆင့္ သူ႕အေဖအေမရဲ႕စကားကို ျပန္ၾကားရတဲ့အခါ ရင္ နင့္ေအာင္ ခံစားရတဲ့အေၾကာင္း နာက်င္ကြဲအက္တဲ့ ေလသံနဲ႕ “အေဖကေျပာတယ္တဲ့ သူနဲ႕သြားမေတြ႕နဲ႕။ သူနဲ႕သြားမေနနဲ႕။ သူ႕မွာလည္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိတယ္။ နင္တို႕ သြားရင္ နင္တို႕ကို ကူးလိမ့္မယ္ —-” လို႕ေျပာဆိုရင္း စကားသံတိမ္၀င္သြားပါတယ္၊ တကယ္ေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္အထိ ခင္ခင္ကိုယ္တိုင္က သူ႕မွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ရွိမရွိ မသိရေသးပါဘူး။

အေတာ္ၾကာမွ ဆက္ၿပီး သူမဟာ အပယ္ခံသမီးတေယာက္ ျဖစ္ခဲ့ရေပမယ့္ အနာဂတ္ အတြက္ စဥ္းစားရင္း စိတ္ ကို ျပန္တင္းထားပါတယ္လို႕ ေျပာပါတယ္၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယုံၾကည္မွဳအျပည့္နဲ႕ မိသားစုကို ရင္ထဲက တိတ္တခိုး ေခ်ပခဲ့တဲ့စကားကေတာ့ “ရတယ္။ ဘာမွ မျဖစ္ဘူး။ တခ်ိန္က်ရင္ေတာ့ နင္တို႕အမ ဘယ္လိုနည္းနဲ႕ ရွင္သန္မလဲ ဆိုတာ ေစာင့္ၾကည့္ၾကပါ” လို႕ေပါ့။

ကာလအခ်ိန္ ၾကာျမင့္လာတာနဲ႕အမွ် သူ႕မိသားစုေတြသာမက ရြာထဲက အျခားရြာသူ ရြာသား ေတြကလည္း သူ႕ကို အလိုမရွိ ျဖစ္လာပါတယ္၊ ရြာထဲကေန ႏွင္ထုတ္ခ်င္တဲ့ အတြက္ စကားလုံးနဲ႕ မထိတထိ ပုတ္ခတ္ေျပာဆို တိုက္ခိုက္လာၾကတယ္၊ သူ႕ကိုရြာထဲမွာ မေနေစခ်င္တာကို ရိပ္မိလာတဲ့ေနာက္ဆုံး ျမန္မာျပည္မွာ မေနေတာ့ဘဲ သူ႕ရဲ႕ဒုတိယ ေယာက္်ားနဲ႕အတူ ထိုင္းႏိုင္ငံကို လာၿပီး အလုပ္လုပ္ကိုင္ဖို႕ ဆုံးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

ထိုင္းႏိုင္ငံကိုေရာက္လာတဲ့အခါမွာ ေကာ္ဆန္းေခၚ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းအျပင္ အိမ္ေဖာ္။ ကေလးထိန္း အစ ရွိတဲ့ အလုပ္ၾကမ္းေရာ အလုပ္ေခ်ာပါ လင္မယား ႏွစ္ေယာက္စလုံး မခိုမကပ္ ရုန္းကန္လွဳပ္ရွား ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႕ လင္မယားႏွစ္ေယာက္ ကေလးတေယာက္ယူဖို႕ သေဘာတူဆုံးျဖတ္ခဲ့ျပီး ကိုယ္၀န္ ရလို႕။ ကိုယ္၀န္ရင့္ လာ ခ်ိန္မွာေတာ့ ကေလး မီးဖြားဖို႕ အတြက္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ေဒါက္တာစင္သီယာေမာင္ရဲ႕ မယ္ေတာ္ေဆး ရုံကို ကိုယ္၀န္ သြားအပ္ခဲ့ပါတယ္၊ ေသြးစစ္ တဲ့ အခါက်မွ သူ႕မွာ အိပ္အိုင္ဗြီပိုးရွိေနၿပီဆိုတာ ေသေသခ်ာခ်ာ သိခဲ့ ရတာပါ။

အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိမွန္း သိသြားတဲ့ အခါက်ေတာ့ သူမမွာ ရင္တထိတ္ထိတ္နဲ႕ ဆရာ၀န္ကို ရင္ဆိုင္ခဲ့ရပါတယ္၊ ဆရာ ၀န္ က သူမကို အားမငယ္ဖို႕ သူ႕ခင္ပြန္းကိုလည္း လာၿပီးေဆးစစ္ဖို႕ ေဖ်ာင္းဖ်ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီေနာက္ သူခင္ပြန္းကိုပါ ေသြးလာစစ္ေစခဲ့ပါတယ္၊ ထူးျခားတာကေတာ့ သူခင္ပြန္း ေသြးစစ္ၿပီးတဲ့အခါမွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး မေတြ႕ခဲ့ပါဘူး။

အခုဆိုရင္ ကေလးတေယာက္ေတာင္ ေမြးဖြားခဲ့ပါၿပီ၊ ကေလးေမြးၿပီးၿပီးခ်င္း ကေလးမွာမ်ား အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိေန မလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ္စိတ္န႕ဲ ခင္ခင္ ခမ်ာ ရင္တထိတ္ထိတ္ ျဖစ္ခဲ့ရပါ တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ကေလးမွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး မေတြ႕ဘူးလို႕ ဆရာ၀န္ေတြက ေျပာေတာ့ ခင္ခင္ အတိုင္းမသိ ၀မ္းသာမိခဲ့ရတာေပါ့။

ခင္ခင့္မွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိေနေပမယ့္။ ပိုးကင္းစင္တဲ့ သူမေယာက်ာ္း နဲ႕ ကေလးတို႕ မိသားတစု အတူတူပဲ ေနၾကပါတယ္၊ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး မကူးစက္ဖို႕ အတြက္လည္း ကြန္ဒုံးကို မေပါက္ၿပဲေအာင္ အသုံးျပဳတဲ့အျပင္ မိသားစုတစုလံုး ကိုယ္လက္ သန္႕ရွင္း ေအာင္ ေနၿပီး က်န္းမာေရးနဲ႕ညီညႊတ္တဲ့ အဟာရရိွတဲ့ အစားအစာေတြ မွန္မွန္စား။ မွန္မွန္အိပ္ၿပီး အားေဆးေတြလည္း ပုံမွန္ေသာက္ခဲ့ပါတယ္။

လူတခ်ိဳ႕က အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိသူေတြကို အျမင္ဆိုးနဲ႕ ေ၀ဖန္ေျပာဆိုၿပီး ေရွာင္ဖယ္ေလ့ ရွိၾကပါတယ္၊ ဆရာမ ေဒါက္တာစင္သီယာေမာင္ ကေတာ့ “ေယဘူယ်အားျဖင့္ေတာ့ ေၾကာက္ၾကတာေပါ့၊ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း မေကာင္းမွဳတခုခု လုပ္ခဲ့တယ္လို႕ အထင္ေသး တာတို႕ အဲဒါေတြေတာ့ ေယ်ဘူယ်အားျဖင့္ေတာ့ ရွိၾက တယ္” လို႕ ေျပာပါ တယ္။

တခ်ိဳ႕ကလည္း ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါနဲ႕ ပတ္သက္ရင္ “ဘယ္သူမျပဳ မိမိမွဳ” လို႕ ႏွိမ္ခ် ေျပာဆိုၿပီး ေ၀ဒနာ သည္ ေတြကို အျပစ္ေျပာတာရွိပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေဆာင္ပုဒ္ဟာ မူးယစ္ေဆး၀ါးကို ေသြးေၾကာထဲ ထိုးသြင္း တာနဲ႕ လိင္အေပ်ာ္အပါး လိုက္စားတာေၾကာင့္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရတဲ့ ေ၀ဒနာသည္ေတြအေပၚ လိုက္ေလ်ွာ္ညီေထြမွဳ ရွိေကာင္းရွိေပမယ့္ အျပစ္ကင္းတဲ့ အျခားနည္းေတြနဲ႕ ကူးစက္ခံရသူ ေ၀ဒနာရွင္ေတြ အတြက္ေတာ့ အဲဒီစကားဟာ ရက္စက္လြန္းရာက်ပါတယ္လို႕ က်န္းမာေရးပညာေပး ႏိုက္တင္ေဂးလ္ဂ်ာနယ္ရဲ႕ အယ္ဒီတာ ေဒါက္တာလြဏ္းေဆြက ေျပာပါတယ္။

သုေတသီေတြရဲ႕ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္အရ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႕ျခင္းဟာ လိင္ဆက္ ဆံျခင္းနဲ႕ မူးယစ္ ေဆး၀ါး ကို ေသြးေၾကာထဲ ထိုိုးသြင္းျခင္းဆိုတဲ့ နည္းလမ္းႏွစ္မ်ိဳး သာမက ဘဲ မိခင္မွတဆင့္ ကေလးဆီသို႕ ကူးစက္ျခင္းနဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ထဲကို နည္းတမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးပါရွိတဲ့ေသြး (သို႕မဟုတ္) ေသြးရည္ၾကည္မ်ား တိုက္ရိုက္ ထည့္သြင္းျခင္း သို႕မဟုတ္ မေတာ္တဆ ၀င္ေရာက္ျခင္းအားျဖင့္လည္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ကူးစက္ ႏိုင္ပါတယ္။

အခုဆိုရင္ ခင္ခင္ဟာ ထိုင္းျမန္မာနယ္စပ္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ မယ္ေတာ္ေဆးခန္းမွာ လူမွဳေရး ကူညီေစာင့္ေရွာက္မွဳ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေနသူပါ၊ လူနာေတြ။ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိသူေတြ ကိုလညိ္း စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာသာမက ရုပ္ပိုင္း ဆိုင္ရာအရပါ အားေပးကူညီေနပါတယ္၊ ခံစားေနရတဲ့ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားကို ႏွစ္သိမ့္အားေပးျခင္း။ ေဆးတိုက္ ေပးျခင္း။ ထမင္းခြံ႕ ေကြ်းျခင္း။ ေရခ်ိဳးေပးျခင္း။ ကိုယ္လက္သန္႕ရွင္းေရး လုပ္ေပးျခင္းနဲ႕ အ၀တ္ေလွ်ာ္ေပးျခင္း ေတြ လုပ္ေပးပါတယ္၊ ေဆြမ်ိဳးမရွိတဲ့လူနာေတြဆိုရင္ အစစအရာရာ လုပ္ေပးပါတယ္၊ ဒီအလုပ္ကို လုပ္ခြင့္ရ တာဟာ သူမအတြက္ ရွင္သန္ျခင္းကို ရေစတာပဲလို႕ ခင္ခင္က ေျပာပါတယ္။

ဒီရွင္သန္မွဳမွာ အဓိကကေတာ့ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာမွဳက အေရးႀကီးတယ္လို႕ ေျပာပါ တယ္၊ “အရင္တုန္း က ႏွာေစးတယ္။ ေခ်ာင္းဆိုးတယ္ဆိုရင္ အိပ္ရာေပၚမွာ လွဲေနလိုက္ တယ္၊ အခုက်ေတာ့ ကိုယ္က အိပ္ရာေပၚမွာ လွဲလိုက္ရင္ ကိုယ့္က်န္းမာေရးဟာ ပိုဆိုး လာမွာစိုးလို႕ဆိုၿပီးေတာ့ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ျဖစ္ေအာင္။ ေတာင့္ေတာင့္ တင္းတင္းျဖစ္ ေအာင္ ျပန္ေနတယ္၊ ဒီလိုေနတဲ့အတြက္ က်န္းမာေရးက ေကာင္းမြန္ လာတယ္။ စိတ္က ျပန္ေပ်ာ္ရႊင္လာတယ္၊ အဲလိုမ်ိဳးျဖစ္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ က်န္းမာေရး က ဘာမွမျဖစ္ေတာ့ ဘူးေလ၊ အကယ္၍ ဒီအလုပ္ကို မလုပ္ခဲ့ဘူးဆိုရင္ေတာ့ စိတ္ဓါတ္ေတြ တအား က်ၿပီးေတာ့ အိပ္ရာထဲမွာ လဲလိုက္မွာေပါ့၊ အခုက်ေတာ့ ကိုယ္ကိုယ္ႏိွဳက္က လူနာေတြကို လိုက္ၿပီး အားေပးတယ္။ အႀကံေပးတဲ့အခါက်ေတာ့ ကိုယ္က အိပ္ရာထဲမွာ လဲေနရင္ သူတို႕က ပိုၿပီး စိတ္ဓါတ္ က်မယ္ဆိုၿပီးေတာ့ စိတ္ကို ျပန္တင္းလိုက္ၿပီး အားျပန္ရွိလာတယ္။”

သူ႕မွာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါပိုးကို ဟန္႕တားေပးတဲ့ ေအအာရ္ဗြီေဆး မရရွိေပမယ့္ စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ေနၿပီး အဟာ ရရွိတဲ့ အစားအစာကို စားေသာက္ျခင္း။ ပုံမွန္အိပ္စက္ အနားယူ ျခင္းနဲ႕ အားေဆးေတြ ပုံမွန္မွီ၀ဲသုံးစြဲျခင္းအားျဖင့္ က်န္းက်န္းမာမာ ေနႏိုင္ပါတယ္တဲ့၊ က်န္းမာေရးကို ဂရုစိုက္တဲ့အေနနဲ႕ ကိုယ္လက္ သန္႕ရွင္းေအာင္လည္း ေနပါ တယ္။

လူနာနဲ႕ အားေပးစကားေျပာတဲ့အခါ သူ႕ရဲ႕အေတြ႕အႀကံဳ။ ဘ၀ျဖတ္သန္းမွဳေတြကို ေျပာျပ ပါတယ္၊ တခါတေလ လူနာေတြေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ အာလာပသလႅာပနဲ႕ ဟာသေတြ ေျပာတယ္။ သူေျပာတဲ့စကားေၾကာင့္ လူနာက သေဘာက်ၿပီး ရယ္ေမာတတ္ပါတယ္၊ ဒါေတြကိုၾကည့္ၿပီး သူပီတိျဖစ္မိတယ္၊ ဒါဟာ သူ႕ရဲ႕ ရွင္သန္ျခင္းရဲ႕ အက်ိဳး ေပးေတြပဲလို႕ ေျပာပါတယ္။

ဒီအလုပ္ကိုလုပ္ရတာ သူမေပ်ာ္ပါတယ္တဲ့၊ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိသူ ဘ၀တူအခ်င္းခ်င္း အားေပးတဲ့အတြက္ ပိုၿပီး ထိ ေရာက္မွဳရွိတယ္လို႕လည္း ခင္ခင္က ယုံၾကည္ပါတယ္။

“အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိတဲ့သူေတြဟာ စိတ္ဓါတ္အရမ္းက်ခဲ့တယ္၊ က်မနဲ႕ေတြ႕တဲ့ အခါက်ေတာ့ က်မအ ေၾကာင္းေတြ ေျပာျပတယ္၊ ကိုယ့္ရင္ထဲက ခံစားခ်က္ေတြ ေျပာျပတယ္၊ က်မမွာ လည္း အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ ပိုးရွိတယ္၊ နင္တို႕ စိတ္ဓါတ္မက်နဲ႕၊ က်မဘ၀မွာလည္း ဒီလိုပဲ အပစ္ ပယ္ခံရတယ္၊  ဒီေရာဂါေတြက စိတ္နဲ႕ပတ္သက္တယ္ ဆိုၿပီးရွင္းျပတယ္၊ စိတ္ေပ်ာ္ရႊင္မွဳ ရယ္။ စိတ္ခ်မ္းသာဖို႕က အေရးႀကီးတယ္၊ က်မသူတို႕ကုိ ဒီလိုအားေပးၿပီးေတာ့ သူတို႕ လည္း နားလည္လာတယ္။”

ေဆးပညာရွင္ေတြက အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိသူေတြကို ပုံမွန္အတိုင္း ဆက္ဆံလို႕ရၿပီး အတူတူ ထမင္းစားျခင္း။ ေရခ်ိဳး ျခင္း။ အိမ္သာခြက္ အတူတူသုံးျခင္းနဲ႕ လက္ဆြဲႏွဳတ္ဆက္ျခင္း။ ေပြ႕ဖက္ႏွမ္းရွဳ႕ံျခင္းအားျဖင့္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး မကူး စက္ႏိုင္ပါ၊ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိသူနဲ႕ လိင္ ဆက္ဆံရင္လည္း လိင္အဂၤါမွာ အနာအဆာမရွိဘဲ ႏွစ္ေယာက္စလုံး သန္႕ရွင္းက်န္းမာ ေနၿပီး အကာအကြယ္ (ကြန္ဒုံး) ကုိလည္း စနစ္တက် အသုံးျပဳမယ္ဆိုရင္ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး မကူး စက္ႏိုင္ဘူးလို႕ ဆိုပါတယ္။

မခင္ခင္ဟာ မိသားစုကမၻာေလးထဲက အပယ္ခံသမီးျဖစ္ခဲ့ရေပမယ့္ သူတပါးကို တတ္အား သေရြ႕ကူညီေနရတဲ့ လက္ရွိအလုပ္အေပၚမွာ ၀မ္းသာပီတိျဖစ္ေက်နပ္ေနသူပါ၊ အကယ္၍ မ်ား အခုခ်ိန္မွာ သူ႕မိသားစုေတြကို ရွင္းျပ ခြင့္သာရခဲ့ရင္ သူ႕ကိုပစ္ပယ္မွာမဟုတ္ဘဲ သူ႕ရဲ႕လက္ရွိ အလုပ္ေၾကာင့္ ဂုဏ္ယူေက်နပ္ေနၾကလိမ့္မယ္လို႕ တေယာက္တည္းေတြးၿပီး စိတ္ကူးယဥ္ ေနမိတယ္လို႕ အၿပံဳးတပြင့္နဲ႕ ေျပာျပသြားခဲ့ပါတယ္။

ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ မယ္လဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ ကမၻာ့စိတ္က်န္းမာေရးေန႕ကို နုိင္ငံတကာ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ အဖဲြ႕ (AMI) မွ ဦးေဆာင္ၿပီး ယေန႕ေအာက္တိုဘာလ (၆) ရက္ေန႕တြင္  ပထမဆံုး အႀကိမ္အျဖစ္ က်င္းပခဲ့ သည္ဟု မယ္လဒုကၡသည္စခန္္း တာ၀န္ရွိသူက ေျပာသည္။

စိတ္က်န္းမာေရး အေရးပါပံုကို ဒုကၡသည္မ်ား သိရွိနားလည္ေစရန္ ရည္ရြယ္က်င္းပျခင္း ျဖစ္သည္ဟု စခန္းေကာ္ မတီ ဒု-ဥကၠဌ မန္းထြန္းထြန္းက ေျပာသည္။

“စိတ္က်န္းမာေရးနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္ေလာက္ အေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္း လူေတြ ပိုနားလည္ လာ မယ္။ သူတို႕စိတ္က်န္းမာေရး အေရးႀကီးပံုကို သူတို႕ ပိုနားလည္မယ္။ စိတ္က်န္းမာေရးနဲ႕ ပတ္သက္ တဲ့ လက္ေတြ႕အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ ရႏိုင္မယ္လို႕ထင္တယ္။”

လူထုပညာေပးေရး အစီအစဥ္အျဖစ္ ယေန႕မွစ၍ ေလးရက္တိုင္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျပဳလုပ္သြားမည္ဟု မန္းထြန္း ထြန္းက ဆက္ေျပာသည္၊

“လူထုေတြကို ဖိတ္ေခၚၿပီး လူထုေတြက ဒီစိတ္က်န္းမာေရးေတြနဲ႕ ပတ္သက္တာ လာေလ့လာမယ္။ လာၾကည့္ရႈမယ္။ အဲဒီ သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိတဲ့ လူေတြ ေဆးဆရာ ဆရာမေတြက သူတို႕ရဲ႕ လႈပ္ရွား ေဆာင္ရြက္မႈေတြ လူထုေတြကို ျပမယ္။ စိတ္္က်န္းမာေရးနဲ႕ပတ္သက္လို႕ ၀င္ေရာက္ ေဆြးေႏြးမယ္ဆို သူတို႕က ေဆြးေႏြးေပးမယ္။”

အခမ္းအနားသို႕ မယ္လေဆးရံုရွိ အေရးေပၚလူနာဌာနတြင္ Aide Medical International (AMI) မွ တာ၀န္ရွိသူ မ်ားနွင့္ အတူ ဖိတ္ၾကားထားသည့္ သက္ဆိုင္ရာ အဖဲြ႕စည္းမ်ား တက္ေရာက္သည္။

( AMI ) သည္ ျပင္သစ္အေျခစိုက္ နုိင္ငံတကာ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ အဖဲြ႕စည္း တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ထိုင္းနိုင္ငံတြင္းရွိ မယ္လ၊ နို႕ဖိုး၊ အုန္းျဖန္ စသည့္ ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ က်န္းမာေရး  တာ၀န္ယူေဆာင္ရြက္သည္ ့ အဖဲြ႕စည္း ျဖစ္သည္။

လွ်ဳိ့ဝွက္မွတ္တမ္းတခု ျဖစ္ေသာ္လည္း ျပင္ပသို႔ ေပါက္ၾကားမႈ ျဖစ္ခဲ့သည့္ ျပည္ထဲေရးဝန္ၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေမာင္ဦး၏ ဌာနတြင္း မိန္႔ခြန္းမ်ားမွ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေရး အခင္းအက်င္းအေပၚ သူ၏ အျမင္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း အတိုက္အခံမ်ားအေပၚ သေဘာထား၊ ဝန္ၾကီး၏ လံုးခ်ာလိုက္ေနေသာ တာဝန္ဝတၱရားမ်ား၊ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈ၊ ကုလသမဂၢႏွင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေၾကာင္းမ်ားအား ေရြးခ်ယ္ေကာက္ႏုတ္ကာ ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

ေရွ့တန္းေရာက္လာတဲ့ ရဲ

စက္တင္ဘာ အေရးအခင္း ေနာက္ပိုင္း ဘာလုပ္သလဲဆိုလွ်င္ ျဖစ္လာသည့္ Riot အားလံုးကို စစ္တပ္ျဖင့္ ႏွိမ္နင္းျခင္းသည္ International Law အရ တရားမဝင္ဟု ကမၻာ့အသိုင္းအဝိုင္းက ေထာက္လာျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ International တြင္ ယခင္က တပ္မေတာ္က အုပ္ခ်ဳပ္ေနသည္မွာ ပါကစၥတန္၊ ဆူဒန္၊ ျမန္မာ စသည့္ ၃ ႏိုင္ငံသာ က်န္ေတာ့သည့္ အေနအထားမွ ယေန႔ အေျခအေနတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတခုသာ က်န္ေတာ့သည့္ အေနအထားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုအေနအထား အေျခအေနတြင္ Riot ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတြင္းမွာ ဆူပူမႈအားလံုးကို တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ လုပ္သည့္ ျပည္ထဲေရးဝန္ၾကီးဌာန အေနျဖင့္ တာဝန္ယူၿပီး ရွင္းရမည္ဆိုသည့္ အေနအထားေၾကာင့္ ရဲတပ္ရင္းမ်ားကို ျပန္လည္ ဖြဲ႔စည္းရသည့္ အေနအထားႏွင့္ လက္နက္မ်ား ျပန္လည္ တပ္ဆင္ျခင္း၊ လိုအပ္သည့္ အၾကမ္းဖက္ဆိုင္ရာ ပစၥည္းမ်ား၊ လက္နက္ခဲယမ္းမ်ားကအစ ျပင္ဆင္၍ စက္ပစ္ကြင္းသို႔ မိမိကိုယ္တိုင္ သြားေရာက္ၿပီး ျပင္ဆင္လုပ္ကိုင္ရသည့္ အေနအထား ျဖစ္ေၾကာင္း။

ေနာက္အနာဂတ္

မၾကာမီ ေရာက္ေတာ့မည့္ ၂ ႏွစ္ကာလအတြင္းတြင္ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရသည့္ အပိုင္းတြင္ မိမိဝန္ၾကီးဌာန အေနျဖင့္ မိမိတို႔ ေရွ႔တန္းေရာက္လာၿပီဟု ေျပာ၍ရေၾကာင္း၊ ထို႔အတူ တာဝန္ပိုင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အရာရာသည္ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးအပိုင္းကို ရဲ၊ ေထြ/အုပ္တို႔ျဖင့္ ေျဖရွင္း၍၊ တရားဥပေဒေၾကာင္းအရ စီးပြားေရးအပိုင္းတြင္ ရွင္းၿပီး ဥပေဒလမ္းေၾကာင္းကို ေရွ႔ကတင္ကာ လုပ္မည္ဆုိသည့္ အေနအထား၊ အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ေၾကာင္း။

အမ်ဳိးသမီးေတြ မသိ

ဌာနၾကီး ၄ ခုက လုပ္သည့္ လုပ္ငန္းအားလံုးတို႔သည္ တရားဥပေဒ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းႏွင့္ ညီရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အစြန္းထြက္၍ မရသည္ကို ဌာနမွဴးမ်ားက သိေၾကာင္း၊ ဌာနမွာရွိသည့္ အမ်ဳိးသမီးမ်ားက မသိေၾကာင္း။

လံုးခ်ာလည္တဲ့ ဝန္ၾကီးဘဝ

မိမိသည္ပင္လွ်င္ ႐ံုးခန္းထဲမွာေနၿပီး တပတ္အတြင္း လုပ္ခဲ့သည့္ လုပ္ငန္းတစ္ခုကို ျပန္ၿပီး ေျပာရလွ်င္ မနက္ (၅) နာရီခြဲခန္႔ထၿပီး ဝင္လာသည့္ စာမ်ားကို ျပတ္ေအာင္ ရွင္းရေၾကာင္း၊ ျမန္မာျပည္ကို တခုလံုး ဘာထူးသည္ကို ၾကည့္ရေၾကာင္း၊ ၿပီးလွ်င္ Briefing သြားလုပ္ရေၾကာင္း၊ ၁ နာရီခြဲ ၂ နာရီခန္႔မွ ျပန္လာရေၾကာင္း၊ ေန႔ခင္းပိုင္း Briefing ျပန္လုပ္ၿပီး စာမ်ား ရွင္းရေၾကာင္း၊ ထိုၾကားထဲ အစည္းအေဝးေခၚလွ်င္ သြားရေၾကာင္း၊ Cabinet တြင္လည္း ၁၂ နာရီခြဲ၊ ၁ နာရီ ပံုမွန္ျဖစ္ေနေၾကာင္း။

ႏိုင္ငံတကာမွသည္ ျမန္မာ

ယေန႔ ႏိုင္ငံတကာ အေျခအေန ဆက္ဆံမႈ အားလံုးသည္ ျပည္တြင္းသို႔ ေရာက္လာေၾကာင္း၊ ျပည္တြင္းမွာ လႈပ္ရွားဆက္ဆံမႈ အားလံုးသည္ ႏုိင္ငံေရးအရ လႈပ္ရွားမႈ၊ စီးပြားေရးအရ လႈပ္ရွားမႈ၊ လူမႈေရးအရ လႈပ္ရွားမႈ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအရ လႈပ္ရွားမႈ၊ အားကစားေရးအရ လႈပ္ရွားမႈ စသည့္ လႈပ္ရွားမႈမ်ား အားလံုးသည္ ျပည္တြင္းကိုလာၿပီး ႏိုင္ငံတကာ၏ Idea, Philosophy၊ ႏိုင္ငံတကာ၏ စြပ္စြဲခ်က္အားလံုးသည္ ျပည္တြင္းသို႔ ေရာက္လာသည့္အခါ အရပ္သားအားလံုးသည္ ထိုအတိုင္းစီ၍ လႈပ္ရွားလာၾကျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အရပ္သားဟုဆိုရာတြင္ သာမန္ ေယာက္်ား၊ မိန္းမ၊ ဘုန္းၾကီး၊ မယ္သီလ၊ အလုပ္သမားမ်ား ပါေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ေနထိုင္ၾကသည့္ လူဦးေရ ၅၄ သန္းလံုးသည္ ၎ကိုမွီၿပီး လႈပ္ရွားလာသည့္အတြက္ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာအေျခအေန မည္သို႔ရွိသည္ကို အၾကမ္းဖ်င္းသိရန္ လုိအပ္ေၾကာင္း။

အေမရိကန္လား၊ တ႐ုတ္လား

ယေန႔ကမၻာကိုၾကည့္လွ်င္ အေမရိကန္ ၾကီးစိုးေရးဝါဒသည္ အၿမဲတမ္း ရွိေနေၾကာင္း၊ ေပါင္းထားသည္မွာ အေမရိကန္၊ အဂၤလိပ္၊ ျပင္သစ္ ျဖစ္လာသည့္ အေျခအေန ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခင္က အေမရိကန္၊ အဂၤလိပ္၊ ၾသစႀတီးယား ဦးစီးသည့္ အေနာက္အုပ္စု၊ ဂ်ာမဏီ စသည္ျဖင့္ ဦးစီးျခင္းမ်ဳိး ရွိေနသကဲ့သို႔ EU ကလည္း သပ္သပ္ရွိေၾကာင္း၊ ယေန႔ EU သည္ ထိုပံုစံုမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲ ၂၇ ႏိုင္ငံသည္ ဥေရာပတြင္ Union ေခၚသည့္ ၂၇ ႏိုင္ငံမွ၎ သြားကပ္ေၾကာင္းကို နားလည္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ယေန႔ ႏိုင္ငံမ်ားကို ျပန္ၾကည့္ပါက အေမရိကန္ ဦးစီးသည့္ အေနာက္အုပ္စု၊ ႐ုရွအုပ္စု၊ က်န္သည့္ ၁၅ ျပည္နယ္ အုပ္စု၊ ႐ုရွထဲက တပိုင္းကြဲၿပီး NATO Series ထဲဝင္သြားၿပီးေတာ့မွ EU ေခၚသည့္ အုပ္စုဆိုၿပီး ဥေရာပ Union ႏွင့္ ေပါင္းသြားသည့္ ႏိုင္ငံမ်ား၊ အာဖရိကႏိုင္ငံတြင္လည္း အာဖရိကယူနီယံဆိုၿပီး တဖြဲ႔ရွိေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ အေရွ႔အလယ္ပိုင္း အာရပ္မ်ားျဖစ္ေသာ အေနာက္ကုလား အုပ္စုတစုရွိေၾကာင္း၊ ဒီဘက္မွ ျပန္ၾကည့္ပါက အႏၵိယ၊ တ႐ုတ္၊ ႐ုရွား၊ စသည့္ျဖင့္ အုပ္စုတစုရွိေၾကာင္း၊ ဂ်ပန္သည္ အေမရိကန္ အုပ္စုျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၎တို႔မွာ အုပ္စုအေနအထား အၾကမ္းဖ်င္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ အုပ္စုအျပင္ EU အုပ္စုက သြားၿပီးေပါင္းေနသည့္ အေနအထားျဖစ္ေၾကာင္း သူ႔ဟာသူ ေပါင္းေနျခင္းသည္ အေၾကာင္းမဟုတ္ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ပစ္မွတ္ျဖစ္ေနေၾကာင္း။

တစ္အခ်က္သည္ စစ္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ျမန္မာသည္ တြန္းလွည္းေလးကဲ့သို႔ သူတို႔အေနျဖင့္ ျမင္ေနၾကေၾကာင္း၊ Issue တင္လိုက္ပါက လူအားလံုးသည္ စိတ္ဝင္စားေနၾကေၾကာင္း၊ တနည္းအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အေၾကာင္းျပၿပီး International မွာ လူမ်ားႏိုင္ငံကို လုပ္စားလာၾကသည့္ အေနအထားျဖစ္ေၾကာင္း၊ အာဆီယံ၊ တ႐ုတ္၊ အႏၵိယတို႔၏ အေနအထားတြင္ တပိုင္းက ျပန္ၾကည့္ပါက အေမရိကန္သည္ အားၾကီးလာသျဖင့္ စီးပြားေရးအရ စစ္ေရးအရ အားၾကီးလာသည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္သျဖင့္ ယေန႔ အေနအထားအရ ႐ုရွားကလည္း သီးျခားမယွဥ္ႏိုင္၊ တ႐ုတ္ကလည္း သီးျခားမယွဥ္ႏိုင္၊ ကုလားကလည္း သီးျခားမယွဥ္ႏိုင္ၾကသည့္ အေနအထားျဖစ္သျဖင့္ အေမရိကန္ကို ယွဥ္ရန္ ႐ုရွား၊ တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယေပါင္းၿပီး အေမရိကန္၏ လႊမ္းမိုးမႈကို ျပန္ၿပီး ယွဥ္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ရသည့္ကာလ ျဖစ္ေၾကာင္း။
အေမရိကန္အပိုင္းကို ျပန္ၾကည့္ပါက ၎သည္ အေမရိကန္အုပ္စု၊ EU အုပ္စု၊ ဂ်ပန္အုပ္စု၊ ကိုရီးယားအုပ္စု စသည္ျဖင့္ အေမရိကန္ အုပ္စု ျဖစ္ၾကေၾကာင္း၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ၾကည့္သည့္အခါ အေမရိကန္ ဘက္လိုက္သားမ်ား ျဖစ္ေနၾကသည္ကို ျမင္ေအာင္ ၾကည့္တတ္ဖို႔ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ နားလည္ေအာင္ ျပန္ၾကည့္လိုက္ပါက အာဆီယံ အုပ္စုထဲတြင္ စကၤာပူ၊ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ထိုင္း၊ ဒီဘက္က ၾကားထဲက လြတ္ေနတာက ျမန္မာ၊ လာအို၊ ကေမၻာဒီးယား၊ ဗီယက္နမ္ စသည့္ ႏိုင္ငံေလာက္သာ ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင့္ In Line ျဖစ္သည္ကို ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ကို ကပ္ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ကို ကပ္ရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမွာ လက္ရွိ အစိုးရအေနျဖင့္လည္း တ႐ုတ္က မ်က္ႏွာသာေပးေနလို႔၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ ေပါင္းစည္းေနလို႔ တ႐ုတ္ကို Back ကစ လုပ္ၿပီးေတာ့ ဝန္ၾကီးကေျပာသည္ဟု ခင္ဗ်ားတို႔ စိတ္ထဲမွာ ထင္ေကာင္းထင္ၾကလိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အမွန္မွာ မဟုတ္ေၾကာင္း။
လက္ရွိ ယေန႔ ကမၻာတြင္ တဦးတည္း ရပ္တည္၍ မရေတာ့ေၾကာင္း၊ တပိုင္းက လုပ္လာသည့္ Plan ကို ျပန္ေျပာရမည္ဆိုပါက အေမရိကန္သည္ ျမန္မာနိုင္ငံကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမၻာမွာ တႏိုင္ငံတည္း ရပ္တည္၍ မရသည့္အတြက္ ASEAN Group, EU Group၊ ေနာက္ ႐ုရွား Group ဟိုဘက္က အေမရိကန္ Group တြင္ အေမရိကန္၊ အဂၤလန္၊ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမဏီ၊ အီတလီ စသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားပါေၾကာင္း၊ ထိုကဲ့သို႔ အုပ္စုမ်ားကြဲေနၾကရာ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ကို ကပ္ရသနည္းဆိုသည္ကို အနည္းငယ္ ရွင္းျပလိုေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံသည္ မည္မွ်ပင္ၾကီးၾကီး၊ မည္မွ်ပင္ငယ္ငယ္၊ မည္မွ်ပင္ ခ်မ္းသာခ်မ္းသာ တိုက္ရိုက္ က်ဴးေက်ာ္ခ်င္သလို က်ဴးေက်ာ္၍ မရေၾကာင္း၊ ၎းကို မည္သို႔ ခ်ဳပ္သည္ဆိုလွ်င္ ယေန႔ ကုလသမဂၢႏွင့္ ကုစားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၠၵ တြင္ ၁၉၂ ႏိုင္ငံရွိရာ ထိုအထဲတြင္ ေကာ္မတီအလိုက္၊ က႑အလုိက္ လံုျခံဳေရးကို ကိုင္သည့္ UN လံုျခံဳေရးေကာင္စီ ရွိေၾကာင္း၊ လူမႈေရးကို ကိုင္သည့္ ေကာင္စီရွိေၾကာင္း၊ အလုပ္သမားကို ကိုင္သည့္ ေကာင္စီရွိေၾကာင္း၊ ပညာေရးကို ကိုင္သည့္ UNESCO ရွိေၾကာင္း၊ တနည္းအားျဖင့္ ေျပာရလွ်င္ ယေန႔ International တြင္ သံုးခုသာရွိေၾကာင္း၊ တစ္အခ်က္က ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ လံုျခံဳေရးကို ကိုင္သည့္ Motion တခု၊ စီးပြားေရးကိုင္သည့္ Motion တခု၊ လူမႈေရးကိုင္သည့္ Motion တခု ရွိလာၾကၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုကဲ့သို႔ က႑ ၃ ရပ္ႏွင့္ ကိုင္သည့္အပိုင္းတြင္ အေမရိကန္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို တိုက္ရိုက္ တက္လာသည္မွာ ဘာလဲဆိုလွ်င္ ေလ့လာသည့္ လူမ်ား သိလိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း။

ထိုင္ဝမ္ႏွင့္ တ႐ုတ္

ထိုင္ဝမ္သည္ အေမရိကန္ေရတပ္ Base ထားၿပီးလွ်င္ တ႐ုတ္ကို ပိတ္ထားသည့္ အေနအထား ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုင္ဝမ္ကၽြန္းသည္ ယေန႔ တ႐ုတ္ ျပည္မၾကီး၏ အေနအထားအရ ႏွစ္ႏိုင္ငံမရွိဘဲ One China ျဖစ္ရမည္ဟု ျမန္မာကလည္း ေထာက္ခံထားေၾကာင္း၊ ၎က ပင္မသည္လည္း ထိုအရာပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို Issue သည္ အၿမဲရွိေနမည့္ Issue ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ တပည့္မ်ားေနာက္ သူ႔ေဘးကို ျပန္ၾကည့္လွ်င္ ဂ်ပန္သည္ အေမရိကန္ ေရတပ္ ခံထားေၾကာင္း၊ Pro အေမရိကန္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေမရိကန္က ျဖဴလွ်င္ျဖဴၿပီး အေမရိကန္က မဲလွ်င္ မဲသည္ ဆိုသည့္ အေနအထားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေအာက္ဘက္ကို ျပန္ဆင္းလာလွ်င္ တ႐ုတ္ျပည္ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္သည့္ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ ေတာင္ကိုရီးယား ရွိေၾကာင္း၊ ေတာင္ကိုရီးယားတြင္ ၿမ့ဳိလယ္တြင္ Base လုပ္ၿပီး အေမရိကန္စခန္း ဌာနခ်ဳပ္ၾကီး ဖြင့္ထားသည့္ အေျခအေနျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၎ေနာက္ ျပန္လည့္လွ်င္ စကၤာပူကို ေတြ႔ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ စကၤာပူကလည္း အေမရိကန္၏ တပည့္ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ထိုင္း စသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားအားလံုးသည္ အေမရိကန္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး Base လုပ္ထားသည့္ ႏိုင္ငံမ်ားပင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ လြတ္သြားၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သည္ အေမရိကန္ ေရတပ္၏ ေထာက္ပံ့မႈ၊ အေမရိကန္၏ ပံ့ပိုးမႈျဖင့္ ေနလာသည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း။

အိႏိၵယဆိုတာႏွင့္ စီအိုင္ေအ

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏွင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံသည္ လက္ဝဲလည္း မဟုတ္၊ လက္ယာလည္း မဟုတ္သည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ ျဖစ္ေသာ္လည္း မည္သည့္ NGO အဖြဲ႔မွ မရွိေၾကာင္း၊ အိႏၵိယၿပီးလွ်င္ ပါကစၥတန္ ႏိုင္ငံသည္လည္း လံုးဝ အေမရိကန္တပည့္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အႏုျမဴလက္နက္ ပိုင္ၾကသည့္ အေနအထား အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အာဖဂန္နစၥတန္ ႏိုင္ငံသည္ စစ္ေရးကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး အေမရိကန္ေျခကုပ္ ရရွိသြားသည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုအနားတြင္ ဆက္ေနသည့္ တိဘက္သည္လည္း တ႐ုတ္က ေခါင္းေဆာင္ ဒလိုင္းလားမား ထြက္ေျပးသြားသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ လက္ရွိတ႐ုတ္က အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ယူထားၿပီး အေမရိကန္က လက္ရွိ အၿမဲတမ္း ထိုးေဖာက္ေနသည့္ အေနအထားျဖစ္ေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္ကို ပတ္ထားသည့္ မြန္ဂိုလီးယားတြင္ ဆႏၵျပမႈ လက္ရွိျဖစ္ေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ C.I.A ဝင္ေနသည့္ အေနအထား အေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ဆိုလိုသည္မွာ China Containment Policy စီးပြားေရးအရ၊ ႏုိင္ငံေရးအရ တ႐ုတ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္ရမည္ ဆိုသည့္အခါမွာ လြတ္ေပါက္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ တခုတည္းသာ ရွိေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ Gas ဝယ္ယူေနျခင္းမ်ားမွာလည္း အလကားဝယ္ေနျခင္း မဟုတ္ေၾကာင္း။

မိမိတို႔ဘက္ကို ယူနန္-မႏၱေလး၊ အိႏၵိယကို ေဖာက္မည္၊ ေက်ာက္ထုဆိပ္ကမ္းကို ေဖာက္မည္ဆိုသည့္ ကိစၥမ်ားမွာ ထိုပင္လယ္ ထြက္ေပါက္ကို လာေနၾကသည့္ အေနအထားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုင္းကေန ေဖာက္ၿပီးလွ်င္ ထားဝယ္ေရတပ္ ဆိပ္ကမ္းကို ေဖာက္ရန္အတြက္ ဆင္ျဖဴတိုင္၊ မင္းသမီးကို ေဖာက္ၿပီး ဆိပ္ကမ္းၾကီး လုပ္ရန္အတြက္ သေဘာတူလိုက္ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အေျခအေနမွာ ပင္လယ္ထြက္ေပါက္ရွိေနျခင္း၊ သဘာဝဓာတ္ေငြ႔ ထြက္ေနျခင္းမ်ားသည္ ၎တို႔အတြက္ ပစ္မွတ္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေလာင္စာဆီက အေမရိကန္ေၾကာင့္ ယေန႔အခ်ိန္တြင္ ေလာင္စာဆီ Crisis ျဖစ္ၾကသည့္ အေနအထားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေလာင္စာဆီ Crisis ျဖစ္ေနျခင္းမွာ အေမရိကန္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း။

အာရွ အေရွ႔အလယ္ပိုင္းက အိုပက္တို႔ မည္မွ်ပင္ထြက္ထြက္ ေရနံႏွင့္ ပတ္သက္လာလွ်င္ ေရနံကို ရွာသည္မွာလည္း အေမရိကန္ပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရနံထုတ္ျခင္းႏွင့္ ခ်က္ျခင္းမွာလည္း အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ားမွပင္ ထုတ္လုပ္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရာင္းသည့္ ကုမၸဏီမ်ား အားလုံးသည္ အေမရိကန္ ကုမၸဏီမ်ားက ထိန္းခ်ဳပ္ထားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ရွင္းရွင္းေျပာရလွ်င္ ၎တို႔ ေစ်းကစားေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထို Crisis ကိုယူၿပီး ႏိုင္ငံေရး စီးပြားေရး လူမႈေရးကိုပါ အဖြဲ႔ဖြဲ႔ၿပီးမွ လုပ္ေနၾကသည့္ အေနအထားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယေန႔ အေမရိကန္ က်င့္သံုးေနသည္မွာ ဘာလဲဆိုလွ်င္ Humanitarian သည္ လူတဦးခ်င္းကို ေျပာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ လူတဦးခ်င္းကို ၎တုိ႔၏ သေဘာထားႏွင့္ ေျပာသည့္အခါမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကို ေရွ႔တန္းတင္ရန္အတြက္ လုပ္လာသည့္ ကာလမွာ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုသည္ အဓိကမွာ ႏိုင္ငံတကာမွာ ရွိေနသည့္ ၎တို႔မၾကိဳက္သည့္ အစိုးရကို ဆန္႔က်င္သည့္ အဖြ႔ဲအစည္း၊ တရားဝင္ ေျမႇာက္ေပး၍ ရေအာင္ လုပ္ထားသည့္ အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ေၾကာင္း။

စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ

အေမရိကန္က သတ္မွတ္သည့္ ဥပေဒက မိမိတို႔ ႏိုင္ငံျခားမသြားရ၊ ဘဏ္မ်ားတြင္ ေဒၚလာမရွိ၊ Section မရွိ၊ ေဒၚလာျဖတ္ပိုင္ခြင့္မရွိ၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ သြင္းကုန္ထုတ္ကုန္မ်ား ပိတ္ေၾကာင္း၊ မည္မွ်ပိတ္ပိတ္၊ ၎ႏိုင္ငံတခု၏ ဥပေဒႏွင့္ လုပ္တာျဖစ္ေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ မလုိက္နာ၍ ရေၾကာင္း၊ ေဒၚလာျဖတ္ပိုင္ခြင့္ မရွိေၾကာင္း၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ သြင္းကုန္၊ ထုတ္ကုန္မ်ား ပိတ္တာေတြ ရွိေၾကာင္း၊ မည္မွ်ပိတ္ပိတ္ ၎ႏိုင္ငံ၏ ဥပေဒႏွင့္ လုပ္တာျဖစ္ေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ မလုိက္နာ၍ ရေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ UN ကို ၎ ၂ ခု Issue တင္သည့္ အခ်ိန္မွာ တပိုင္းက လံုျခံဳေရးေကာင္စီမွာ ေလ့လာသူမ်ား သိလိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ Presidential Statement လံုျခံဳေရးေကာင္စီမွာ အၿမဲတမ္းအဖြဲ႔ဝင္ ၅ ႏိုင္ငံရွိေၾကာင္း။

က်န္သည့္ ၁ဝ ႏိုင္ငံသည္ ႏိုင္ငံ ေသးေသး-ၾကီးၾကီး ၁၉၂ အႏုတ္ ၅ ထဲက ႏိုင္ငံမ်ားသည္ အလွည့္က်၊ အႏွစ္ ၅ဝ ကို တၾကိမ္ ပါဝင္ႏိုင္ေအာင္ သက္တမ္း ၂ ႏွစ္ရွိသည့္ အၿမဲတမ္းမဟုတ္၊ ၎တို႔က အၿမဲတမ္း ၅ ႏိုင္ငံ။ အေမရိကန္၊ အဂၤလိပ္၊ ျပင္သစ္၊ ႐ုရွား၊ တ႐ုတ္ ဟူ၍ရွိေၾကာင္း၊ အၿမဲတမ္း မဟုတ္တဲ့ႏိုင္ငံ ၁ဝ ႏိုင္ငံရွိေၾကာင္း၊ ၎ ၁၅ ႏိုင္ငံတို႔သည္ ဥကၠ႒ တစ္လ တာဝန္ယူရေၾကာင္း၊ ၎ တစ္လ Timing ယူၿပီးမွ အဆိုတင္ရေၾကာင္း၊ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၊ ILO/ UNESCO တို႔ႏွင့္ ခ်ိတ္ၿပီး သြင္းေၾကာင္း၊ Presidential Statement သည္ ယခု ႏွစ္ၾကိမ္ထုတ္ၿပီးေၾကာင္း၊ Presidential Statement သည္ Non Binding သည္ ဘာမွ်မလုပ္လည္း ရေၾကာင္း ပံုစံအားျဖင့္ ရွိေၾကာင္း၊ ၎တြင္ တိုက္တြန္းခ်က္၊ ႏိႈးေဆာ္ခ်က္၊ သတိေပးခ်က္မ်ားရွိေၾကာင္း။

သိုးမည္းေလးႏွင့္ ယူအန္

ယခုလုပ္ေနသည္မွာ မျပင္းထန္ေသာ္လည္း ေနာက္တြင္ ျမန္မာကို သိုးမည္းေလးတေကာင္လို လုပ္ရန္ သတ္မွတ္ၿပီး ကမၻာ႔ႏိုင္ငံမွာ UN ၏ အားကိုးယူ၍ လုပ္ေတာ့မည့္ အေနအထားျဖစ္ေၾကာင္း၊ မိမိတို႔သြားမည့္ Seven Step သည္ ၂ဝ၁ဝ ႏွစ္စမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တႏွစ္ခြဲခန္႔ အခ်ိန္သာက်န္ေတာ့ေၾကာင္း၊ ၎အခ်ိန္အတြင္း အရပ္သားအစိုးရကို အာဏာလြဲရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ UN Site ႏွင့္လာၿပီး ၎ကိစၥကို လုပ္ကိုလုပ္ေတာ့မည့္ အေနအထား အေျခအေနမ်ဳိး ၾကံဳေနရၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း၊ International ပတ္သက္၍ ယေန႔ လုပ္ၾကမည္ဆိုတာ မည္သို႔ျဖစ္မလဲဟု ေျပာၾကရရင္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရမွာလည္း အၾကပ္အတည္း ဆိုသည္မွာရွိေၾကာင္း၊ မိမိတို႔သည္ ယေန႔ လုပ္ေနၾကသည့္ ရည္မွန္းခ်က္မွာ မီးစင္ၾကည့္ ကၾကရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ မိမိတို႔၏ မူကိုေတာ့ မေျပာင္းႏိုင္ေၾကာင္း။

အန္ဂ်ီအိုအေပၚ ဒီလို သေဘာထားတယ္

ယေန႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ NGO အဖြဲ႔ စုစုေပါင္း အားလံုး ၄၂ ဖြဲ႔ခန္႔ ရွိေၾကာင္း၊ မည္သည့္ ပစၥည္းမ်ားကို သံုးမွန္း မသိေၾကာင္း၊ ထိုပစၥည္းမ်ား သြင္းလာသည့္အခါ မည္သူမွ် မသိလိုက္ေၾကာင္း၊ လင္ခ႐ုဇာကဲ့သို႔ ကား ၆ စီး ပါလာေၾကာင္း၊ မည္သည္က ရသည့္ ေငြျဖင့္ သြင္းမွန္းလည္း မသိေၾကာင္း၊ ပိုဆိုးသည္မွာ ႏိုင္ငံတကာမွာ ဆက္သြယ္ရန္အတြက္ ဆက္သြယ္ေရး ပစၥည္းမ်ား သံုးလာေၾကာင္း၊ ဆက္သြယ္ေရးပစၥည္း ဆိုသည္ကို အသိမခံေၾကာင္း၊ TC ျဖတ္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ TC ဆိုသည္မွာ ႏုိင္ငံေတာ္ အစိုးရက ခြင့္ျပဳမွသာ ျဖတ္ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကားမ်ား၊ ဆက္သြယ္ေရးပစၥည္းမ်ား ပါလာေၾကာင္း၊ အကုန္လံုးသိမ္းသည့္အခါ မေပးဘဲ အကုန္ ျပန္ယူသြားၾကေၾကာင္း၊ Diploma ဆိုသည့္ လူမ်ားသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ တာေပၚလင္လိပ္မ်ား သြင္းရန္ လုပ္သည့္အခါ TC မတင္သည္မ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း၊ တင္သည္မ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း၊ လာသည့္ ပစၥည္းမ်ားအားလံုးကို ကိုယ့္သေဘာႏွင့္ကိုယ္ ထုတ္သြားၿပီး ေဝသည္မ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း၊ အျပင္သို႔ ေရာင္းစားသည္မ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း၊ ထိုကဲ့သို႔ ေရာင္းစားသည္မ်ားကို အစိုးရေရာင္းစားသည္ဟု ေလသံျဖင့္ စၿပီး ပစ္ထိုးလိုက္ေၾကာင္း။

တကယ္တမ္း လက္ရွိ ေနာက္ဆံုး အေျခအေနမွာ မိမိတို႔သည္ ျပည္တြင္း ဆန္လံုေလာက္ေၾကာင္း၊ မိမိစာရင္းအရ ေအာက္မွ တက္သည့္ စာရင္းအရ လူဦးေရ ၆၁၆၉၉ ဦး လူဦးေရ ၆ ေသာင္းေက်ာ္ကို ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရက ေန႔စဥ္ ဆန္ေကၽြးေနေၾကာင္း၊ ထိုကိစၥမ်ားကို ၎တို႔ အသိအမွတ္ မျပဳေၾကာင္း၊ Instant Food မ်ား၊ ဘီစကြပ္မ်ား မေပးရန္ႏွင့္ ေသာက္ေရသန္႔မ်ား လံုေလာက္ၿပီဆိုေသာ္လည္း မရေၾကာင္း၊ လိုခ်င္သည့္ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းမ်ား ေပးပါ ဆိုသည့္အခါမွာ မည္သူမွ် မလာေၾကာင္း၊ အားလံုးသည္ ၎တို႔ NGO ႏွင့္ သူ႔သေဘာႏွင့္ သူ သံုးၿပီး စာရင္းျပသြားသည့္ သေဘာျဖစ္ေၾကာင္း၊ တကယ္ လိုအပ္ေနသည္ကို ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရမွ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္း လိုသည္ဆိုသည့္အခါ တာေပၚလင္မ်ားသာ ေပးေၾကာင္း ေျပာၾကားသြားသည္။

ေကအင္ယူဆိုတာ

KNU ကို တပ္မေတာ္ဖြဲ႔ပါက အခ်ိန္မေရြး ရွိႏိုင္သည့္ အေနအထားျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုကို ခိုးၿပီး ဆြဲထားၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တရားဝင္ေၾကျငာၿပီး ဖက္ဒရယ္မူၾကီး ထုတ္ၿပီး အင္တာနက္က တင္ထားသည့္ ဖက္ဒရယ္မူကို ဆြဲထားၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေဝးေရာက္ အစိုးရဆိုၿပီး ျပည္ေျပးစိန္ဝင္းတို႔ အဖြဲ႔ႏွင့္ ဆြဲထားျခင္းရွိေၾကာင္း၊ သူတို႔တြင္ မရွိသည္မွာ နယ္ေျမတခုသာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ၎တို႔၏ စစ္ေရး အင္အားတက္ေအာင္ လုပ္ေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း။

ျပည္ထဲေရးပိုင္ ေထာက္လွမ္းေရး

မိမိတို႔ သတင္းကို တင္လွ်င္လည္း မွန္သလား၊ မွားသလား ေဘးမွ စရဖ (စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ လံုျခံဳေရးဌာန) က ၾကည့္ေနေၾကာင္း၊ ၾကံ႔ခိုင္ေရးလည္းရွိေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ဘာလုပ္လုပ္ မလြတ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ေဘးမွ ေစာင့္ၾကည့္ေနသည္ဟူေသာ စကားတခြန္းကို မွာလိုက္လိုေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ ေထာက္လွမ္းေရး Source ၄ ခုအျပင္ ကုန္သည္ပြဲစား အားလံုးသည္လည္း မကင္းရာ မကင္းေၾကာင္းမ်ား ရွိေနၾကမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဆက္သြယ္ရာ ဆက္သြယ္ေၾကာင္းမ်ား ရွိေနၾကမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ Cover ယူရာယူေၾကာင္းမ်ား ရွိေနၾကမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထိုမွ သတင္းမ်ားလည္းေပး ေနၾကမည္ျဖစ္ေၾကာင္း။

အန္အယ္လ္ဒီဆိုတာ

ျပည္တြင္းမွာ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ အေနအထား အေျခအေန ထပ္ၿပီး ေျပာရလွ်င္ လက္ရွိ လုပ္ေပးေနသည့္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒကို လက္မခံဘူးဟု ဆန္႔က်င္ဘက္ ႏိုင္ငံေရးပါတီ ျဖစ္သည့္ NLD က ကိုင္စြဲေနျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ NLD ကို ေၾကာက္စရာ မရွိေသာ္လည္း ၎တို႔ ေနာက္ကြယ္တြင္ အေမရိကန္၊ အဂၤလိပ္၊ ျပင္သစ္ သံ႐ုံး ၃ ႐ုံးရွိေၾကာင္း၊ သင္တန္းမ်ား ေပးျခင္း၊ ေငြမ်ား ေထာက္ပံ့ျခင္း၊ လိုခ်င္သည့္ သတင္းမ်ားေပးျခင္း၊ UN ႏွင့္ ဆက္သြယ္၍ရေအာင္ လုပ္ေပးေနေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ၎တို႔သည္ စင္ၿပိဳင္ပါတီ ေထာင္ရန္ႏွင့္ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ဥပေဒကို လက္ရွိ စည္းမ်ဥ္းႏွင့္အညီ ပါတီေထာင္မည္ဆိုသည့္ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု ဥပေဒႏွင့္အညီ ပါတီေထာင္မည္ ဆိုသည္က တအုပ္စု၊ ၁၉၉ဝ ခုႏွစ္ ၎တို႔ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို ကိုင္စြဲထားၿပီး ေႁမြမေသ ဒုတ္မက်ဳိး၊ ဆန္႔က်င္ဘက္အတုိင္း ရပ္တည္မည့္ အုပ္စုက တအုပ္စု၊ ဘာမွ မဆက္သြယ္ဘဲ အၿမဲတမ္း တသက္လံုး Anti လုပ္မည့္သူက တအုပ္စု၊ ဘာမ်ားျဖစ္လာမည္ ဆိုသည္ကို ေနာက္တႏွစ္ခြဲပဲ က်န္ေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံေရးသမားသက္သက္ အစိုးရျဖစ္လာမည့္ အခ်ိန္မွာ မၾကိဳက္သူမ်ားကို ျဖဳတ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ မၾကိဳက္သည့္သူ အနားေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း။

Sens. John McCain and Barack Obama hammered away at each other’s judgment on the economy, domestic policy and foreign affairs as they faced off in their second presidential debate.

Sen. Barack Obama tried to link Sen. John McCain to the Bush administration. 1 of 2

more photos »

var CNN_ArticleChanger = new CNN_imageChanger(‘cnnImgChngr’,'/2008/POLITICS/10/07/presidential.debate/imgChng/p1-0.init.exclude.html’,1,1);

//CNN.imageChanger.load(‘cnnImgChngr’,'imgChng/p1-0.exclude.html’);

Obama tried to tie McCain to President Bush’s “failed” policies, while McCain pushed his image as a “consistent reformer” at the debate, which took place at Belmont University in Nashville, Tennessee.

The debate was set up as a town hall meeting, and the audience was made up of undecided voters.

Obama and McCain fielded questions from the crowd, Internet participants, and moderator Tom Brokaw of NBC News.

The candidates spoke directly to each other at times, but at other times they spoke as if their opponent were not on the same stage, a few feet away. Debate report card

In comparison to the first debate, Tuesday’s event — which came on the heels of several days of increasingly aggressive attacks from both sides — took on a more contentious tone.

On foreign policy, McCain charged that Obama “does not understand” the country’s national security challenges.

McCain said he knows how to handle foreign affairs and questioned Obama’s ability to do so. Analysts weigh in on the debate »

“Sen. Obama was wrong about Iraq and the surge. He was wrong about Russia when they committed aggression against Georgia. And in his short career, he does not understand our national security challenges,” McCain said. “We don’t have time for on-the-job training, my friends.”

McCain said the “challenge” facing a president considering using military force “is to know when to go in and when not.”

“My judgment is something that I think I have a record to stand on,” McCain said. Video highlights of key moments »

Obama shot back and questioned McCain’s judgment in supporting the invasion of Iraq.

“When Sen. McCain was cheerleading the president to go into Iraq, he suggested it was going to be quick and easy, we’d be greeted as liberators,” he said. “That was the wrong judgment, and it’s been costly to us.”

The candidates spent about 30 minutes of the debate focusing on foreign affairs. They spoke about the economy for about 45 minutes and spent 15 minutes discussing domestic issues. See scenes from the debate »

A national poll of debate watchers suggested that Obama won the presidential debate. Post-debate poll

Fifty-four percent of those questioned in a CNN/Opinion Research Corp. survey released 30 minutes after the end of the debate said that Obama did the best job, while 30 percent said McCain performed better.

The CNN/Opinion Research Corporation poll was conducted by telephone with 675 adult Americans who watched the debate. All interviews were taken after the end of the debate. The survey’s sampling error is plus or minus 4 percentage points.

At the start of the debate, Obama said the country is in the worst financial crisis since the Great Depression.

He blamed President Bush and McCain for the crisis, saying they had worked to “strip away regulation.” Bush: The elephant in the room

McCain said the system in Washington “cries out for bipartisanship” and pushed his record as a reformer.

He proposed having the government buy up and renegotiate bad home loans to stabilize the property market. He admitted the plan would be expensive but said it was necessary. Watch McCain talk about his plan for the economy »

The Arizona senator also hammered away at his rival’s tax policies, saying that “nailing down Sen. Obama’s various tax proposals is like nailing Jell-O to the wall.” Watch McCain slam Obama’s tax plan »

McCain charged that “Obama’s secret that you don’t know” is that he would increase taxes on small business revenue, which he said would lead to job cuts. Fact check: Did Obama vote 94 times for higher taxes

Obama shot back, saying “the Straight Talk Express lost a wheel on that one.”

“Let’s be clear about my tax plan and Sen. McCain’s,” he said. “I want to provide a tax cut for 95 percent of Americans.” Watch Obama talk about his plan for the middle class »

The candidates talked about their plans to revamp the health care system.

Obama said the country has a “moral commitment as well as an economic imperative” to address the health care problem.

The Illinois senator said health care is a “crushing burden” for small businesses and is “breaking family budgets.”

Obama said health care was a “right,” while McCain said it was a “responsibility.” Watch the candidates debate health care »

Obama and McCain both proposed computerizing medical records to reduce costs and limit errors.

Obama’s health care plan includes the creation of a national health insurance program for individuals who do not have employer-provided health care and who do not qualify for other existing federal programs. His plan does not mandate individual coverage for all Americans, but requires coverage for all children.

McCain opposes federally mandated universal coverage. He believes competition will improve the quality of health insurance.

McCain says he would reform the tax code to offer choices beyond employee-based health insurance coverage.

McCain argued that Obama’s plan included fines for small businesses that did not insure their employees, while his was based on “choice” rather than “mandates.”

Immediately after the debate, Obama’s campaign highlighted a moment when McCain sought to criticize Obama for supporting the 2007 Bush-Cheney energy bill:

“It was an energy bill on the floor of the Senate, loaded down with goodies, billions for the oil companies, and it was sponsored by Bush and Cheney,” McCain said.

“You know who voted for it? You might never know. That one. You know who voted against it? Me.”

Obama campaign spokesman Bill Burton immediately e-mailed reporters noting McCain’s seemingly peculiar reference to the Illinois senator.

“Did John McCain just refer to Obama as ‘that one?’” Burton asked. Obama campaign highlights ‘that one’

McCain and Obama will face off for a third and final time next Wednesday at Hofstra University in Hempstead, New York.

အင္းစိန္ေထာင္တြင္ ဖမ္းဆီးထားသည့္ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္အတူ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသား ၃၅ ဦးအား ျပီးခဲ့သည့္ ဗုဒၶဟူးေန႔က ပထမဆံုးအၾကိမ္ တရားရံုးထုတ္ခဲ့သည္။
ယမန္ႏွစ္ ၾသဂုတ္လမွစတင္ ထိန္းသိမ္းထားျပီး ပုဒ္မမ်ားျဖင့္ ယမန္သာယူခဲ့ရာ ၾသဂုတ္လ ၂၇ ရက္ေန႕ အင္းစိန္ေထာင္တြင္း တရားရံုးတြင္ အမႈတင္ရန္ ပထမဆံုးအၾကိမ္ ရံုးထုတ္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
“အမႈတင္ဖုိ႔ လုပ္တာ။ ၾကားနာတာေတာ့ မဟုတ္ေသးဘူး။ ပထမဆံုး ရံုးထုတ္တယ္လုိ႔လည္း ေျပာလုိ႔ရတာေပါ့ေလ” ဟု ေရွ႕ေန ဦးေအာင္သိန္းက ေျပာသည္။
ေက်ာင္းသားမ်ားက အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ တရားရံုးကဲ့သို႔ စစ္ေဆးေပးရန္၊ သတင္း မီဒီယာမ်ားကုိ လြတ္လပ္စြာ နားေထာင္ ၾကည့္ရႈခြင့္ ေပးရန္ႏွင့္ အမႈစစ္လွ်င္ လက္ထိပ္ ျဖဳတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆုိထားသည္ဟု မိသားစု၀င္မ်ားမွတဆင့္ သိရေၾကာင္း ေရွ႕ေန ဦးေအာင္သိန္းက ေျပာသည္။
ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကုိကုိၾကီး၏ မိသားစု၀င္တဦးက “ဟုတ္တယ္။ အဲဒီ ဗုဒၶဟူးေန႔က ေပါ့ေနာ္။ က်ေနာ္ ေထာင္၀င္စာ သြားေတြ႔ျပီး ၁၂ နာရီေလာက္မွာ ျပန္လာတယ္။ အဲဒီေနာက္ပုိင္း ၃ နာရီေလာက္မွာ ရံုးထုတ္တယ္။ ၃၀ ေက်ာ္တယ္လုိ႕ေျပာတယ္။ အဲဒီေန႔က ယမန္ယူတဲ့ ေန႔လည္း ျဖစ္တယ္ေလ” ဟု ေျပာသည္။
အမႈအမ်ားစုအတြက္ ေရွ့ေန ဦးၾကည္၀င္း၊ ဦးဥာဏ္၀င္းႏွင့္ ဦးေအာင္သိန္းတုိ႕က ေဆာင္ရြက္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ဗဟုိတရားရံုးေရွ႕ေန ဦးေအာင္သိန္းက ေျပာသည္။
ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ မင္းကိုႏိုင္၊ ကိုကိုႀကီး၊ ကိုၿပံဳးခ်ဳိ၊ ကိုဂ်င္မီ၊ ကိုျမေအး၊ ကိုမင္းေဇယ်၊ ကိုအံ့ဖြယ္ေက်ာ္၊ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္ေထြး၊ ကုိပ႑ိတ္ထြန္း၊ ကိုသက္ေဇာ္ ၊ ကိုဥာဏ္လင္းထြန္းႏွင့္ ကိုေဇာ္ေဇာ္မင္းႏွင့္အတူ စုစုေပါင္း ၃၅ ဦး သူတုိ႕ကုိ ေလာင္စာဆီေစ်းႏႈန္း ေလွ်ာ့ေပးေရးဆႏၵျပမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ယမန္နွစ္ ၾသဂုတ္အတြင္း ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။
လူငယ္ေရွ႕ေနမ်ားကလည္း ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသားမ်ားအဖြဲ႔မွ ကုိေစာမ်ဳိးမင္းလႈိင္(ခ)ဂ်ိမ္း၊ ကုိဥာဏ္လင္း၊ ကုိမင္းဟန္တုိ႔ ၃ ဦးအား လုပ္ေဆာင္ေပးမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း လူငယ္ေရွ႕ေန ကုိဖုိးျဖဴက ေျပာသည္။
“က်ေနာ္ၾကားတာက မိန္းကေလးက ၇ ေယာက္ ေယာက်ၤားေလးက ၂၈ ေယာက္ အားလံုးေပါင္း ၃၅ ေယာက္ ထုတ္တယ္လုိ႔ ေျပာတယ္။ တနလၤာေန႔မွ အေသးစိတ္ သိရမယ္” ဟု ေထာင္၀င္ သြားေတြ႔ခဲ့သူ တဦးက ေျပာသည္။
ျပီးခဲ့သည့္ ဇူလုိင္လအတြင္း ၈၈ မ်ဳိးဆက္ ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို မတရားသင္း အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈ ပုဒ္မ ၁၇၊၁ ျဖင့္ ေျပာင္းလဲ ယမန္ယူခဲ့သည္။
၂၀၀၈ ဇန္န၀ါရီလကုန္ပိုင္းတြင္ ပံုႏွိပ္အက္ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၇/၂၀ ျဖင့္ သူတို႔ကို စတင္ ယမန္ယူကာ တရားစြဲခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္း၌ အမ်ဳိးသား ညီလာခံအား ဆန္႔က်င္ ေႏွာင့္ယွက္သည့္ ဥပေဒ ၅၊၉၆၊ အီလက္ထေရာနစ္ ဥပေဒ  ၃၃ (က) တို႔ျဖင့္ ေျပာင္းလဲ ယမန္ယူခဲ့သည္။
မတရားသင္း ဆက္သြယ္မႈ ပုဒ္မ ၁၇/၁ အရ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္ထိ ျပစ္ဒဏ္ခ် မွတ္ႏိုင္ျပီး အမ်ဳိးသား ညီလာခံကုိ ဆန္႔က်င္ ေႏွာင့္ယွက္သည့္ ဥပေဒ ၅/၉၆ အရ ေထာင္ဒဏ္ အနိမ့္ဆံုး ၅ ႏွစ္မွ အျမင့္ဆံုး ၁၅ ႏွစ္ထိ ခ်ခံႏုိင္ရာ အီလက္ထေရာနစ္ ဥေပေဒ ၃၃(က)အရ ေထာင္ဒဏ္ ၅ ႏွစ္မွ ၁၅ ႏွစ္ထိ ခ်ခံႏုိင္ေၾကာင္း ဗဟုိတရားရံုး ေရွ႔ေန ဦးခင္ေမာင္ရွိန္က ေျပာသည္။
ကုိမင္းကုိႏုိင္ႏွင့္အတူ ၈၈ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ၁၃ ဦးမွာ ယခင္က ေထာင္ဒဏ္ အနည္းဆံုး ၁၀ ႏွစ္အထိ ခ်ခံခဲ့ရသူမ်ား ျဖစ္သည္။
ယမန္ေန႔က အင္းစိန္ေထာင္တြင္း ကုိသူရ (ခ) ဇာဂနာႏွင့္ အရွင္ဂမီၻရတုိ႕အား ရံုးထုတ္ စစ္ေဆးခဲ့ရာ တရားသူၾကီးမ်ား မလာေရာက္သျဖင့္ ရံုးထုတ္ေသာ္လည္း လာမည့္ စက္တင္ဘာလ ၄ ရက္ေန႔သို႕ ရက္ခ်ိန္းေပးခဲ့ေၾကာင္း ဗဟုိတရားရံုးခ်ဳပ္ ေရွ႕ေန ဦးခင္ေမာင္ရွိန္က ေျပာျပသည္။
ကိုဇာဂနာႏွင့္ နီးစပ္သူတဦးကလည္း “မေန႔က တရားသူႀကီးေတြ အစည္းအေဝးရွိလို႔ ဘာမွ မလုပ္ျဖစ္ဘူး။ ဘာမွာ မစစ္ေဆးဘူး။ သူ (ကိုဇာဂနာ) က ေပ်ာ္တတ္တဲ့ လူ၊ စိတ္လည္း မညစ္တတ္တဲ့ လူဆိုေတာ့ ရီစရာေတြေျပာၿပီးေတာ့  ညေနပိုင္းမွာ ျပန္ေခၚသြားတယ္” ဟု ေျပာသည္။
အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ေျပာခြင့္ရ ဦးဉာဏ္ဝင္းက “အဲဒါေတြက အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရး တက္ႂကြသူေတြ တစိုက္မတ္မတ္ နိမ္ႏွင္းေနတာပါပဲ။ ဒီလိုလုပ္ေဆာင္ေနတာကို ရပ္တန္းက မရပ္ဘဲ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ေနတာကို အထင္အရွား ေတြ႔ေနရတယ္” ဟု ေျပာသည္။